(HNMO) - Khi bạn bè đồng trang lứa đang xúng xính áo quần, bút sách mới tinh đến trường trong niềm hân hoan của cả gia đ́nh th́ các em vẫn đen đúa, lấm lem chơi đùa  và hồn nhiên đến mức không biết ngày  mai ḿnh có được tiếp tục đi học không.

Khu dân cư nghèo ngoài băi giữa sông Hồng những ngày này không chút rộn ràng cảnh chuẩn bị cho trẻ con bước vào năm học mới. Chỉ cách phố phường bên trong  một bức tường mỏng, nhưng các em lại chịu quá nhiều thiệt tḥi và càng khiến người ta bùi ngùi hơn khi ngày khai giảng đă đến

Dù ḥan cảnh khó khăn đến đâu, chị Công vẫn quyết tâm cho 2 cậu con trai đi học.  

Nhịn ăn cũng phải cho con đi học

Chiều đă muộn, chị Phùng Thị Công, quê Hưng Yên vẫn mải  miết chẻ hết rổ hành để chuẩn bị cho gánh hàng sớm mai. Lấy chồng ở Hà Nội được 15 năm, chồng chị chạy xe ôm, c̣n chị phụ bán phở cho một cửa hàng trong phố. Hoàn cảnh  khó khăn đến nỗi hai vợ chồng chẳng kiếm được một nơi ở cho ra hồn. Cuối cùng, họ cũng gom góp đủ để mua được một căn nhà nhỏ sát mép bờ sông Hồng.

Thời gian đầu năm học này luôn là quăng thời gian chật vật với chị Công v́ phải vay tiền cho 2 cậu con trai đi học. “Thằng lớn lên lớp 5 nhưng không được mua quần áo  mới. Đằng nào sang năm cháu cũng ra trường rồi, mua thêm bộ nữa lại phí. Thôi th́ cho mặc nốt bộ năm ngoái, c̣n dài và rộng mà” - Chị tặc lưỡi. Cậu con út  may mắn hơn v́ năm đầu tiên đi học  nên đă được mẹ lo cho 2 bộ đồng phục tươm tất.

C̣n đủ khoản đóng góp khác vẫn c̣n đè nặng trong tờ giấy thông báo của nhà trường mà  các con mang về đưa mẹ. Chị nhẩm tính, mỗi tháng sẽ mất gần 1 triệu đồng cho đứa học nội trú, cộng thêm 600.000đ tiền học thêm. Riêng khoản Bảo hiểm y tế, chị Công dứt khoát không mua v́ một phần không có tiền, phần v́ nghĩ sẽ chẳng dùng đến nó.

“Hoàn cảnh khó khăn đến đâu nhưng tôi chưa một lần nghĩ ḿnh sẽ bắt 2 con nghỉ học. Ngày nào các con c̣n đ̣i “mẹ ơi, cho con đi học” th́ dù có nhịn đói, tôi cũng quyết cho chúng đến trường” – người phụ nữ tảo tần này đang chất chứa bao hy vọng ở hai cậu con trai ḿnh.

So với chị Công, gia cảnh chị Nguyễn Thúy Ly có vẻ tươm tất hơn bởi chị mở quán bán nước chè, chồng lái xe chở hàng thuê mỗi ngày cũng kiếm được đồng ra đồng vào. Tuy nhiên, chị Ly cũng có nỗi khổ riêng mà những người xung quanh đều thấu hiểu. Cô bé Thư, con gái chị, năm nay cũng đă lớn, 9 tuổi  nhưng năm nay bước vào lớp 2 v́ bị đúp những 2 năm lớp 1.

Không phải Thư học kém hay  lười biếng mà là sức khỏe không đảm bảo. Cô bé bị hạ đường huyết bẩm sinh, sức đề kháng kém, cứ trái nắng trở trời là mẹ con lại phải dắt díu nhau vào nhập viện nên việc học luôn bị ngắt quăng. “Vợ chồng tôi làm ra bao nhiêu tiền th́ cũng dồn hết vào tiền thuốc men, viện phí cho con bé. Cũng may, năm nay cháu được lên lớp, dù học lực năm ngoái chỉ thuộc loại trung b́nh. Vợ chồng tôi ra đất băi ở cũng đă 15 năm. Cuộc sống cùng cực lắm nên luôn muốn con ḿnh được học hành tử tế,  mai này thoát khỏi cuộc sống như bố mẹ ” - chị Ly tâm sự.

Tạm nghỉ học đợi bố đi cai nghiện về.

Gia cảnh éo le, khó khăn và cũng đông con nhất ở xóm ngoài bờ sông này có lẽ là nhà bác B́nh. Cả 6 người lớn và một cháu nhỏ trong gia đ́nh họ mỗi ngày vẫn phải chen chúc trong  ngôi nhà rộng chưa đến 30m2. Tầng một căn nhà được phân làm hai pḥng để tạo sự riêng tư cho cậu con cả mới lập gia đ́nh và sinh con. Bác B́nh và 3 người con c̣n lại chỉ có một gian pḥng nhỏ làm nơi sinh hoạt. Tầng trên của  ngôi nhà được chia làm 4 căn pḥng để cho người lao động thuê làm chỗ trọ đêm.

Hàng ngày, từ sáng sớm, bác B́nh đă phải bắt xe buưt vào TP Hà Đông để làm công việc dọn dẹp tại Sở Khoa học công nghệ. “Dù mức lương mới được tăng lên 1,2 triệu/tháng nhưng cũng không thấm vào đâu trong thời buổi mọi thứ đều tăng giá vù vù này. Mẹ em yếu lắm, dạo trước đi chụp phổi, bác sĩ kê đơn thuốc, nhưng khi hỏi mua hết khoảng 500.000đồng nên lại thôi” - Nga - cô con dâu cả của bác kể.

Nga cũng kể thêm: “Năm học mới rồi nhưng mẹ em đă chuẩn bị được sách bút, đồng phục ǵ cho Dương và Phương đâu. Nhà chẳng có tiền, h́nh như mẹ em định cho chúng học tạm ở lớp học t́nh thương một năm, rồi đợi bố em về tính tiếp”.

Cậu bé Nguyễn Lam Phương, đă học hết lớp 5 trường tiểu học Phúc Tân vẫn hồn nhiên chơi đùa, dường như không hề biết ư định của mẹ tạm cho cậu thôi học. Mỗi khi lũ bạn cùng xóm hỏi đến việc chuẩn bị cho năm học mới, cậu thoáng tủi thân rồi đáp lại ngay lập tức “tao vẫn tiếp tục đi học chứ…”. Em Phương, cô bé Nguyễn Thùy Dương, do sức học kém, đă đúp một năm lớp 1 và năm nay bác B́nh dự định sẽ cho thôi học ở trường Tiểu học Phúc Tân để theo học lớp học t́nh thương của Trung tâm GDTX Nguyễn Văn Tố, Quận Hoàn kiếm.

Trụ cột duy nhất trong gia đ́nh là người chồng chẳng may sa vào nghiện ngập, hiện phải đi cai nghiện. Và cả nhà bác B́nh không biết làm ǵ hơn là phải chờ ông về để tiếp tục gánh vác gia đ́nh, và chỉ khi ấy mới có thể cho bọn trẻ tiếp tục theo học.

Cô  bỏ tiền mua xôi để các con no bụng

Bà Nguyễn Thị Bích Lưu, GĐ Trung tâm GDTX Nguyễn Văn Tố cho biết, 2 lớp học t́nh thương trên phố Bảo Linh, phường Phúc Tân được mở từ tháng 9/2007  với 38 cháu theo học dưới sự tài trợ của tổ chức nhân đạo quốc tế Samarist. Tổ chức này thuê địa điểm để các em học, mua bàn ghế, trang thiết bị học tập. Các em học sẽ được miễn ḥan toàn viện phí và mỗi ngày c̣n được uống sữa để tăng cường sức khỏe.

“Lớp học chia thành 2 ca sáng chiều và ghép từ nhiều lớp. Do các con theo học phần lớn đều có hoàn cảnh đặc biệt, éo le như sống ở trên nhà thuyền, bố mẹ bỏ nhau hoặc đi tù, gia cảnh  khó khăn… nên không thể theo học đều và có khi sau vài năm mới lên được một lớp. Đầu năm học mới này, Trung tâm đă phải đi xin quần áo ở nhiều  nơi để cho các cháu có tấm quần áo mới mặc đến trường” - bà Lưu nói.

Cô Nguyễn Diệu Hạnh, phụ trách một lớp học vào buổi sáng kể về một vài trường hợp éo le ở lớp học của ḿnh như cháu Phương, năm nay 8 tuổi, đă vào học lớp 1 từ năm ngoái nhưng sang đến năm nay vẫn chưa đủ điều kiện lên lớp. “Có lẽ do môi trường sống trước đây, Phương phải theo mẹ vào ở trong tù  nên thời gian đầu đi học cháu sống rất tự do, không có ư thức học tập khiến cô giáo phải kiên nhẫn uốn nắn, nhắc nhở từng chút một”. Em họ Phương là Tuấn Nam, năm nay đă 10 tuổi nhưng vẫn học lớp 1. Cô Khi bắt đầu vào học, Nam chưa  hề biết mặt chữ. Cô giáo phải cầm tay tô những nét đầu tiên và nay mới đọc được một số vần.

“Học sinh của tôi đều có hoàn cảnh rất éo le, đặc biệt. Lớp có 4 cháu sống ở trên nhà thuyền, lênh đênh nay đây mai đó. Nhiều cháu bố mẹ bỏ nhau, phải sống với bà, với d́. Cũng có cháu học nửa ngày, nửa ngày phải đi nhặt rác…Cũng bởi hoàn cảnh phức tạp như vậy nên các cháu ít được uốn nắn, quen sống tự do, không có ư thức học tập. Thậm chí bố mẹ các cháu cũng chẳng nhận nổi mặt chữ mà dạy con. Nhiều cháu đến lớp bụng đói không học được, cô thương lắm, lại giục đi uống sữa hoặc đưa vài ngh́n đi ăn sôi” - cô Hạnh tâm sự về lớp học đặc biệt của ḿnh

Ngày 8/9 này, 2 lớp học đặc biệt này này sẽ bắt đầu khai giảng. Sẽ không rộn ràng tiếng trống trường, không rực rỡ cờ và hoa như bất kỳ lễ khai giảng nào khác, nhưng các em  vẫn ăm ắp tâm trạng háo hức của trẻ thơ để bắt đầu một năm học mới. Dù c̣n bao thiệt tḥi nhưng các em sẽ được sống trong t́nh thương, sự bao bọc của mọi người với mong muốn và quyết tâm để các em được học hành đến nơi đến chốn.

Ngân Hạ