2005-2006 là năm học đầu tiên bỏ thi tốt nghiệp THCS.  Việc lựa chọn phương thức tuyển sinh vào lớp 10 đă khiến không ít địa phương chật vật: thi, xét hay thi kết hợp với xét tuyển? "Lối" làm đẹp kết quả điểm ở THCS lâu nay đă khiến nhiều người lo lắng khâu xét tốt nghiệp THCS cho kết quả không đúng thực chất. Bởi vậy, nhiều địa phương đă lựa chọn phương thức thi tuyển.

Xét không nghiêm, "cả làng" kết quả rởm...

Hầu hết các nhà quản lư giáo dục đều đồng t́nh với việc bỏ thi và chỉ cần xét tốt nghiệp THCS. Phó Giám đốc (GĐ) Sở GD-ĐT Hải Pḥng Đào Trung Đồng nh́n nhận, để phổ cập THCS, không nhất thiết phải tổ chức thêm một kỳ thi tốt nghiệp cho nặng nề và tốn kém. Đối với những người đạt tiêu chuẩn theo quy chế ,chỉ cần công nhận tốt nghiệp là đủ. Do vậy, các địa phương không phải bổ sung thêm quy định hay tiêu chí ǵ nữa mà làm đúng theo quy chế của Bộ GD-ĐT th́ việc xét tốt nghiệp sẽ khách quan và công bằng.

Ở góc độ tiếp nhận "sản phẩm" tốt nghiệp THCS hàng năm, Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Gia Thiều Đặng Đ́nh Đại phân tích, khi có quyết định chính thức về bỏ thi tốt nghiệp THCS, cũng có luồng ư kiến trái chiều cho rằng, không thi HS sẽ không học. Tuy nhiên, nếu so với các năm trước th́ bỏ thi có nhiều "tín hiệu" tích cực hơn thi tốt nghiệp 4 môn, dẫn đến t́nh trạng học dồn, học lệch...

Mặt khác, bỏ thi tốt nghiệp c̣n có ư nghĩa giảm tải và "bắt" HS học toàn diện các môn. Vấn đề đặt ra là những người có trách nhiệm phải làm thế nào để HS xác định được việc học ngay từ năm học đầu cấp là quan trọng. Bởi, năm nay kết quả học 4 năm ở THCS có ư nghĩa "quyết định" để vào lớp 10 đối với những địa phương lựa chọn phương thức xét tuyển hoặc thi kết hợp với xét tuyển.

Ông Đại dẫn dụ, năm nay, chỉ tiêu vào các trường THPT công lập ở Hà Nội có 25.485 HS. Do vậy, nếu học ở THCS không nghiêm túc sẽ ảnh hưởng rất lớn đến "cuộc đua" vào lớp 10. Với phương thức thi kết hợp với xét tuyển, ngoài việc tổ chức thi tuyển lớp 10 với 2 môn Văn, Toán (nhân hệ số), Hà Nội dành 20 điểm cho việc xét kết quả học 4 năm (lớp 6,7,8,9) ở THCS.

Phương án nói trên vừa kiểm tra được kiến thức, vừa đem lại khả năng học đều các môn cho HS ở THCS.Băn khoăn đặt ra là, nếu ở THCS thực hiện không nghiêm và không loại trừ t́nh trạng chạy điểm sẽ cho kết quả "cả làng" đều khá, giỏi th́ việc xét tuyển sẽ không công bằng. Nghiêm trọng hơn là HS không học thật, kết quả dởm...

Tuyển lớp 10: Thi là khách quan nhất?

Mặc dù xác định phương án thi là khách quan nhất, mọi thí sinh dự thi đều cùng xuất phát điểm như nhau, nhưng Hải Pḥng phải quyết định phương thức tuyển sinh lớp 10 là kết hợp thi với xét tuyển.

Lư do không chọn phương thức thi tuyển lớp 10 v́ e ngại dư luận kêu ca "đẻ" ra nhiều kỳ thi, sẽ căng thẳng và nặng nề. Hơn nữa, đây là năm đầu thực hiện nên vừa làm vừa phát hiện những tiêu cực, thiếu khách quan để có biện pháp ngăn chặn.

Ông Đào Trung Đồng quan ngại, với 20 điểm dành xét kết quả học 4 năm ở THCS, rất dễ xảy ra hiện tượng chạy sửa điểm rất khó kiểm soát đối với những đơn vị làm không nghiêm. 

Với Sở GD-ĐT Nam Định, lựa chọn phương án thi tuyển đơn giản v́ dễ vận dụng, đảm bảo khách quan và HS cũng học đều các môn, GĐ Nguyễn Tất Thắng khẳng định.

Nam Định không thể chọn phương thức xét tuyển v́ tỷ lệ HS tốt nghiệp THCS ở địa phương được vào học các loại h́nh THPT (công lập, dân lập, bổ túc...) cũng chỉ đạt 60% trên tổng số gần 39.000 HS. Nếu không tổ chức thi th́ việc xét tuyển sẽ rất khó và dễ có tiêu cực phát sinh.

Ông Thắng dẫn dụ, với chỉ tiêu tuyển vào THPT, chỉ trên 60% mà không loại trừ đơn vị có đến hơn 70% tốt nghiệp THCS loại khá, giỏi th́ sẽ xét tuyển thế nào? Do vậy, địa phương chọn phương thức thi tuyển để vừa hạn chế tiêu cực chạy điểm ở THCS, vừa dễ vận dụng.

Với khả năng đáp ứng được 50% số HS tốt nghiệp THCS vào các trường THPT công lập nên Sở GD-ĐT Hưng Yên cũng lựa chọn phương thức thi tuyển ông Nguyễn Khắc Hào, GĐ Sở cho biết. Cũng giống như Nam Định, không xét tuyển v́ sợ nhiều vấn đề tiêu cực không kiểm soát được. Mà phương án thi kết hợp với xét tuyển phức tạp, không phù hợp với điều kiện địa phương.

Công bằng chỉ tương đối?

Việc lựa chọn phương án tuyển lớp 10 do địa phương quyết định 1 trong 3 phương thức nói trên sẽ không loại trừ có nơi chỉ xét tuyển. Vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học (Bộ GD-ĐT) Lê Quán Tần cho rằng, đây là phương thức có nhiều kẽ hở cho tiêu cực nhất. Bởi, sẽ không loại trừ những quan hệ quen biết, nể nang dẫn tới việc nâng điểm... để có kết quả "đẹp" khi xét.

Với kinh nghiệm quản lư, ông  Đặng Đ́nh Đại nh́n nhận: phương thức thi kết hợp với xét tuyển là khách quan nhất. Việc này không khó v́ các khâu được xử lư bằng máy tính. Phần xét kết quả học tập 4 năm ở THCS công khai để phụ huynh và HS có ư kiến. V́ quan điểm xét mỗi trường khác nhau nên nếu có ư kiến th́ Pḥng Giáo dục quận, huyện phải giải quyết".

Đối với nhưng địa phương lựa chọn phương thức thi tuyển hoặc thi kết hợp với xét tuyển, đề thi sẽ do Sở GD-ĐT ra.

Để "đánh động" từ xa đối với những cán bộ, giáo viên... có vi phạm trong chữa điểm, chạy điểm trong khâu xét tuyển, Sở GD-ĐT Hải Pḥng đă quy định mức kỷ luật cao nhất là thôi giữ chức, nghỉ việc, ông Đồng cho biết. Cùng với yêu cầu Hiệu trưởng các trường kiểm tra sát sao kết quả điểm của HS sẽ tăng cường thanh tra chéo, đột xuất đối với một số đơn vị có nghi vấn...

Theo VNN