|
Trong 2 ngày, 10 và 11 tháng 5, Bộ GD-ĐT tổ chức hội nghị hiệu trưởng các trường ĐH,CĐ để điểm lại những kết quả của giáo dục đại học (GD ĐH) trong thời gian qua, tập trung phân tích những yếu kém tồn tại, t́m ra nguyên nhân, dự báo t́nh h́nh, đề ra những giải pháp và chương tŕnh hành cộng cụ thể để triển khai thực hiện Nghị quyết 14/2005/NQ-CP của Chính phủ về đổi mới cơ bản và toàn diện GD ĐH Việt Nam giai đoạn 2006-2020. Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm đă đến dự.
Nghị quyết 14 của Chính phủ đă xác định những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới và phát triển GD ĐH Việt Nam nhằm đuổi kịp và nước tiên tiến trong khu vực và thế giới. Để triển khai NQ này, ngành GD-ĐT đă đề ra một số nhiệm vụ trong tâm: điều chỉnh cơ cấu tŕnh độ, hệ thống nhà trường, chương tŕnh và quy tŕnh đào tạo; thúc đẩy hợp tác trong tiến tŕnh hội nhập, xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lư, tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, đổi mới cơ chế quản lư và huy động nguồn lực. 11 đề án sẽ được xây dựng và tổ chức triển khai để thực hiện các nhiệm vụ đă đề ra. Một ban chỉ đạo đổi mới GD ĐH sẽ được thành lập và sẽ ban hành kế họach triển khai Nghị quyết 14, văn bản thực hiện các nội dung cụ thể của các đề án; tổ chức chỉ đạo và kiểm tra sát sao việc thực hiện kế hoạch triển khai Nghị quyết…
Tại hội nghị này, các ư kiến đă tập trung thảo luận về các vấn đề lớn của GD ĐH nước ta. GS Trần Hồng Quân, Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH, CĐ ngoài công lập, nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đă đánh giá rất cao đề án đổi mới GD ĐH bởi nó đă thể hiện tư duy mới trong phát triển GD ĐH, đề ra hệ thống mục tiêu, phân tần mục tiêu hợp lư tuy nhiên ông đánh giá rằng các giải pháp chưa mang tính hệ thống, chưa có giải pháp mang tầm chiến lược, tạo “nút bấm “ cho toàn hệ thống. Ông đánh giá rằng nền GD ĐH Việt Nam triền miên khó khăn, thiếu nguồn lực, tŕ trệ và thiếu động lực và ông so sánh GD ĐH hiện nay hơi giống nền kinh tế nước ta đêm trước đổi mới. Lư giải nguyên nhân, GS Trần Hồng Quân cho rằng bóng dáng cơ chế tập trung quan liêu bao cấp c̣m đậm nét nhất trong ngành giáo dục. Những ưu điểm, những điều tốt đẹp của cơ chế cũ không c̣n bao nhiêu trong khi đó sự tŕ trệ của nó cộng hưởng với mặt trái của cơ chế mới nên không tạo được động lực cho GD ĐH. Trên cơ sở nhận định đó, GS Trần Hồng Quân đă đưa ra 11 kiến nghị lớn : đổi mới trước hết phải từ đổi mới quản lư hệ thống và quan trong nhất là cơ chế quản lư, phải giao quyền tự chủ cao cho các trường, Bộ làm chức năng quản lư nhà nước đề ra chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, kiểm tra, kiểm soát… không tham gia vào quá tŕnh tác nghiệp của cơ sở, không làm thay các trường; xóa bỏ việc giao chỉ tiêu truyển sinh, chế độ tài chính cứng nhắc cho trường công, tuyển sinh chung, mức trần học phí; khuyến khích mở trường; không nên xây dựng trường ĐH đẳng cấp quốc tế mà nên đầu tư phát triển 2 ĐH quốc gia; xây dựng chính sách học bổng đủ nhiều, giá trị đủ cao, tín dụng giáo dục thực sự để sinh viên nghèo có điều kiện đi học nhưng những ai có điều kiện th́ phải trang trải chi phí đào tạo; xóa bỏ sự phân biệt không hợp lư giữa công lập và ngoài công lập; xây dựng một số khu đô thị ĐH. Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh th́ nêu nhiều kiến nghị về chương tŕnh khung. Theo ông , muốn hội nhập với khu vực và thế giới , đồng thời triển khai được học chế tín chỉ cần giảm số lượng đơn vị học tŕnh ; tăng tỷ lệ giữa thời gian chuẩn bị và thời gian lên lớp đối với sinh viên ít nhất cũng phải đạt 2/1 ( hiện nay hầu hết là 1/1); có hệ thống chuyển đổi tín chỉ v́ chúng ta đang đào tạo theo mô h́nh 4:2:3 trong khi các nước trong khu vực thường là 3:2:3; cần có tỷ lệ hợp lư giữa thời gian dành cho đào tạo kiến thức chung và chuyên ngành, tăng thời gian dành cho thực hành; có quy định để giao việc cấp bằng cho các cơ sở đào tạo có đủ điều kiện. Tham luận của ĐH Quốc gia Hà Nội do PGS Phạm Trọng Quát tŕnh bày đă khẳng định việc giao quyền tự chủ cho đơn vị sẽ mang lại hiệu qủa to lớn.
Chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm cho rằng, hội nghị này có tầm quan trọng v́ đây là hội nghị đầu tiên triển khai Nghị quyết 14 của Chính phủ. Muốn triển khai thành công NQ này, trước hết phải thấy rằng, nguyên nhân của mọi nguyên nhân đem lại những yếu kém của GD ĐH hiện nay là đổi mới tư duy chưa mạnh, trong chỉ đạo chưa mạnh dạn, nhiều việc c̣n chần chừ, trong hoạch định chiến lược c̣n bị ám ảnh của cơ chế bao cấp. NQ 14 đă đề ra một chương tŕnh lớn đối với sự nghiệp GD ĐH trong 20 năm tới, là nhiệm vụ xuyên suốt của ngành và thực hiện tốt NQ th́ sẽ tạo nên sự đổi mới cơ bản và toàn diện cho GD ĐH nước ta. Trách nhiệm đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước đ̣i hỏi GD ĐH phải hiện đại hóa, phải hội nhập được với khu vực và thế giới. Muốn đạt được mục tiêu đó, ngành GD-ĐT phải huy động được trí tuệ của xă hội mà trước hết là trí tuệ cuả toàn ngành để có tư duy mới và giải pháp đột phá tạo nên những chuyển biến cơ bản và toàn diện cho GD ĐH Việt Nam.
K.T
|