Lựa chọn các thiết bị để tự lắp ráp, nâng đời máy tính. Ảnh: Lê Trung

(HNM) - Thông thường, mỗi đời máy vi tính (PC) đều có tuổi thọ nhất định. Việc tiếp tục sử dụng nhiều khi là một giải pháp phù hợp với điều kiện kinh tế eo hẹp song sẽ gây “bức xúc” cho người dùng, nhất là khi PC của “hàng xóm” lại nhanh hơn về tốc độ, “ngon” hơn về cấu h́nh... Nâng cấp thay v́ mua mới là một lựa chọn tốt nhưng đ̣i hỏi chút ít kinh nghiệm.

T́m “phụ tùng” - đỏ con mắt bên phải, ngứa con mắt bên trái

Lê Đ́nh Châu, sinh viên khoa Điện tử - Viễn thông (Đại học Bách khoa Hà Nội) sử dụng một chiếc máy tính có cấu h́nh P4. Chương tŕnh học đ̣i hỏi Châu phải nâng cấp đời máy nhưng bố mẹ là nông dân, đầu tư mới là không thể. Châu cùng bạn bè tự t́m cách nâng đời con PC của ḿnh.

Đây là xu hướng tiêu dùng phổ biến, nhất là với giới công nghệ thông tin. Trong nhiều trường hợp, đây là một giải pháp cực ḱ tiết kiệm đối với những “người tiêu dùng tập thể” khi việc thay thế cả một hệ thống hàng vài chục đến vài trăm máy tính đ̣i hỏi kinh phí quá lớn. Anh Lê Vĩnh Nam, Giám đốc công ty máy tính tư nhân Dương Nam, cho biết: - Với điều kiện kinh tế của hầu hết gia đ́nh Việt Nam hiện nay, ít nhà có khả năng chạy theo các đời PC liên tục đổi mới. Chẳng hạn, trên thị trường c̣n khá nhiều PC đời cũ, bao gồm cả để bàn và laptop, có cấu h́nh từ P4 trở xuống. Thời gian sử dụng của chúng, ḍng chạy CPU Pentium 4, thông thường được bắt đầu khoảng thời gian năm 2006. Trong trường hợp máy bị trục trặc, một số linh kiện, mainboard và CPU chẳng hạn, đều có thời gian bảo hành ba năm nên vẫn được hưởng chế độ bảo hành chính hăng. Tuy nhiên, với những ḍng máy cũ hơn, rất khó t́m kiếm linh kiện mới để thay.

Theo anh Nam, ngoài việc phải chấp nhận mua hàng cũ, hàng trôi nổi từ những cửa hàng chuyên sửa chữa hoặc kinh doanh máy tính cũ, người sử dụng không có lựa chọn.  “Nếu khách có nhu cầu, chúng tôi vẫn kiếm được linh kiện cũ. Nhưng loại linh kiện quá cũ nay rất hiếm. Đó là chưa kể có linh kiện giá cao nhưng chạy không ổn định và... không có bảo hành”.

Nâng cấp PC không phải là điều đơn giản. Có lẽ không nhiều nước như Việt Nam, nơi mà một chiếc PC sẽ được khai thác một cách tối đa thời gian sử dụng. Muốn thay CPU, thường phải nâng cấp loại RAM tương thích với mainboard. Hiện trên thị trường bán lẻ không dễ t́m những thanh SD RAM hoặc ổ cứng ATA. Cũng anh Nam cho hay, khi cấu h́nh máy tính đă quá cũ và mainboard, CPU gặp trục trặc, nên thay bằng một cấu h́nh mới tùy theo yêu cầu của công việc và túi tiền.

Liệu cơm gắp mắm

Mainboard là sản phẩm trong nhóm linh kiện giúp nâng cấp máy tính có dải hỗ trợ CPU khá rộng (chủ yếu tương thích với CPU của Intel): Celeron D, Pentium 4 hoặc Pentium D trở lên. Tại các cửa hàng máy tính, trong đó có cửa hàng của anh Nam, có thể dễ dàng t́m kiếm mainboard của các hăng như Asus P5LD2-X, P5GC-MX, Gigabyte 73VM-S2...

Với nhóm CPU của Intel, ḍng Celeron chỉ c̣n 2 model có tốc độ 1,8 Ghz và 3,06 Ghz. Nguyễn Đức Huy, kĩ thuật viên một công ty máy tính trên đường Hoàng Quốc Việt cho biết ḍng CPU Celeron và Pentium đă hết phụ tùng. CPU của Intel hiện nay có nhiều trên thị trường là ḍng Duo Core, model có tốc độ xử lư thấp nhất là E2160. So với CPU Intel, CPU của hăng AMD ít về số lượng cũng như tốc độ hạn chế. Hiện có chừng 10 loại CPU AMD đang được bán trên thị trường, giá thấp nhất 1,1 triệu đồng là AMD Athlon 4600+.

Việc thay đổi tốc độ xử lư của CPU, RAM và mainboard sẽ làm ổ cứng thay đổi. Những cấu h́nh thấp chỉ tương thích với ổ cứng có dung lượng không quá 200GB song với cấu h́nh mạnh hơn, những bộ máy về sau có thể đáp ứng ổ cứng lên tới hàng terabyte. Cấu h́nh một máy tính mới (chưa tính màn h́nh) gồm CPU Duo Core E2160, mainboard Asus P5GC-MX, ổ cứng Seagate 160GB, DDRAM 1GB, ổ đĩa quang đọc và ghi DVD... có giá khoảng 4 triệu đồng. Cấu h́nh trên tương đối thuận lợi cho người sử dụng muốn thực hiện những yêu cầu cao như đồ họa, thiết kế...

- Nâng cấp thay v́ mua mới PC rơ ràng là một lựa chọn tốt nhưng đ̣i hỏi chút ít kinh nghiệm, và tốt hơn cả người tiêu dùng nên “nhờ” những “mối quen”, có tay nghề. - Anh Nam khuyến cáo.

Đức Anh