(HNM) - Có một người đàn ông đă nỗ lực hết ḿnh với ước vọng đến một ngày tiếng tăm của rượu dân tộc truyền thống Việt Nam sẽ không thua kém các loại rượu danh tiếng thế giới. Đó là một chàng trai người Thụy Sĩ đă đem ḷng yêu mến không chỉ một người con gái Việt Nam mà với cả đất nước thanh b́nh này.

Năm 1993, chàng sinh viên ngành Dân tộc học người Thụy Sĩ  có tên Markus Madeja đến Việt Nam trong một chuyến du lịch thực tế sau những năm dài được tiếp thu kiến thức từ sách vở.  Không ngờ, chuyến đi ấy đă trở thành bước ngoặt cho cuộc đời anh. Mảnh đất này đă tạo nên sức cuốn hút kỳ lạ đối với Markus, để rồi sau đó anh quyết định trở lại sinh sống lâu dài tại Việt Nam. Và lựa chọn duy nhất của anh chính là Hà Nội: “Tôi thích Hà Nội v́ đây là thành phố có quá khứ, ở đó mỗi phường đều có một đặc trưng riêng.”- Markus bộc bạch với tôi bằng những âm vực tiếng Việt cực chuẩn của một người đă gắn bó thực sự với Việt Nam. Tôi hiểu cảm nhận của Markus về Hà Nội sâu lắng lắm, đến mức như anh thổ lộ, sáng thức dậy ở Hoàn Kiếm th́ anh biết ngay đó là Hoàn Kiếm, v́ ở đó có một không khí ǵ đó rất riêng biệt không thể lư giải. Và ở một quận nào khác nữa, anh cũng đều nhận ra. Anh tự đặt cho ḿnh một cái tên rất Việt Nam là Sơn. Rồi chàng trai Thụy Sĩ đầy hào hứng khám phá ấy đă bén duyên cùng một cô gái Việt Nam có quê gốc ở Hải Dương. Về quê vợ ở Phú Lộc, Cẩm Giàng, Hải Dương, Sơn rất ngạc nhiên khi được thưởng thức một loại rượu nấu bằng phương pháp thủ công mà hương vị rất thơm ngon. Cái thơm ngon của thứ rượu gạo miền đồng quê ấy ghi đậm trong tâm trí của Markus đến mức anh nhớ măi hương vị phảng phất khắp gian pḥng khi để một chai rượu trên bàn, và cái êm ái như ru khi nhấp một ngụm rượu. T́m hiểu thêm anh được biết, đây là làng quê có nghề nấu rượu truyền thống nổi tiếng, nhiều người dân c̣n lưu giữ những kinh nghiệm ủ men, chưng cất rượu quư giá. Sau lần về quê ấy, anh Sơn trở lại Thụy Sĩ để t́m hiểu và so sánh cách nấu rượu của đất nước ḿnh. Nghiên cứu rất kỹ, anh vẫn không sao thay đổi được cảm nhận đặc biệt về chén rượu Phú Lộc quê vợ. Anh rất ngạc nhiên khi ở Việt Nam nhiều người tự cho ḿnh là “sành điệu” chỉ sính các loại rượu ngoại đắt tiền trong khi không ít loại rượu thuần Việt có chất lượng không hề thua kém rượu ngoại. Mày ṃ thế nào mà Sơn phát hiện một người già duy nhất trong làng Phú Lộc c̣n giữ được bí quyết làm men theo cách truyền thống. Trước sự chân thành của chàng rể Tây, ông cụ quyết định truyền lại cho Sơn phương pháp làm men mà nhiều người đă lăng quên khi chuyển sang dùng một loại men mới cho lượng rượu nhiều hơn. Sơn nói: “Loại men này phải cầu kỳ trong cách ủ và chưng cất, lại cho số lương rượu ít hơn loại men khác, nhưng bù lại chất lượng rượu th́ tuyệt hảo”.

Vậy là từ hạt gạo nếp cái hoa vàng vùng đồng bằng Bắc bộ, từ men ủ rượu truyền thống làng Phú Lộc, Sơn đă khôi phục lại loại rượu nguyên bản truyền thống làng Phú Lộc đang có nguy cơ thất truyền. Năm 2000, vợ chồng Sơn mở quán rượu đầu tiên, không ngờ sản phẩm rượu của Sơn được nhiều người sành rượu cả Tây lẫn ta rất thích. Anh quyết định lội ngược ḍng, khôi phục lại nghề nấu rượu truyền thống để thuyết phục chính những thực khách người Việt Nam và hơn nữa anh ước vọng từng bước đưa rượu Việt Nam sánh ngang với các loại rượu ngoại danh tiếng khác. Bước tiếp theo, vợ chồng anh đầu tư xây dựng một nhà máy rượu theo phương pháp truyền thống của làng Phú Lộc. Nhà máy rượu của Sơn hoạt động trên sự kết hợp cả thủ công lẫn hiện đại. Các khâu làm men, ủ rượu đều được làm thủ công đúng như cách làm truyền thống của làng Phú Lộc, chỉ đến khi chưng cất rượu anh mới sử dụng một dây chuyền hiện đại nhập từ Đức.

Sơn biết, thực tế whisky cũng chỉ là một loại rượu trắng sau nhiều năm đựng trong thùng gỗ sồi mà chuyển thành màu nâu sánh vàng như một vị thuốc. Rượu Phú Lộc do anh sản xuất cũng có thể trở nên đặc biệt như thế - Sơn trăn trở. Và anh lao vào nghiên cứu để pha chế thành nhiều loại rượu mới trên nền rượu trắng Phú Lộc. Qua sự hợp tác với các nhà nghiên cứu dược liệu có tiếng, Markus-Sơn  đă sản xuất thành công 17 loại rượu hoàn toàn từ nguyên liệu sẵn có ở Việt Nam như rượu thảo dược (bạch nhân sâm, Minh Mạng thang...), rượu động vật (tắc kè, ong đất...), rượu hoa quả tươi (mận, táo mèo, mơ, dâu...)... Chai đóng rượu cũng được anh thiết kế rất độc đáo và đặt sản xuất từ nước ngoài. Tất cả các loại rượu trên anh đều đặt cho một cái tên chung rất đặc trưng Việt Nam đó là rượu Sơn Tinh. Markus nói, với thương hiệu này anh muốn giữ đúng tinh thần của thái sơn, của núi non, nơi tạo ra đất và nước, đó là cội nguồn đem đến cuộc sống cho con người. Anh cho biết, muốn rượu Sơn Tinh vang danh anh đă tính toán để có cách làm thực sự bài bản, phải giữ chất lượng, có mẫu mă, diện mạo riêng và đặc biệt mang mùi vị chỉ có ở Việt Nam.

Bây giờ nhà máy sản xuất rượu của vợ chồng anh đă hoạt động với công suất hàng chục ngàn lít/năm, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, mà giá cả rất phù hợp với túi tiền của người Việt. Ba nhà hàng mang tên Highway4 của anh ở Hà Nội lúc nào cũng nhộn nhịp khách hàng đủ mọi lứa tuổi, cả Việt lẫn Tây. Thương hiệu rượu ta Sơn Tinh đă dần trở nên quen thuộc với nhiều người dân Hà Nội và vùng lân cận. Anh đă có thể vui với những thành công này của Sơn Tinh, nhưng với Murkus, mọi sự c̣n ở phía trước. Anh c̣n đặt ra cho ḿnh nhiều dự định mới, nhiều kế hoạch đầy tham vọng. Chia tay Markus Madeja-Sơn, tôi như vẫn c̣n nghe văng vẳng câu nói anh chia sẻ với tôi: “Không có lư do ǵ mà rượu Việt Nam lại không thể sánh với các loại rượu danh tiếng khác”.- Tôi mong điều đó sẽ sớm thành hiện thực.

Bài và ảnh: Hà My