Tác giả Quân Nguyễn đến Mỹ từ năm 1987, hiện làm State Parole Officer ở Santa Ana (California).

Nhiều năm trước đây, vào một buổi sáng khá bận rộn ở sở làm, đang loay hoay không nghỉ với chồng hồ sơ cao ngất và đủ loại giấy má trên bàn giấy, tôi bỗng chợt nhớ ḿnh có có cái hẹn lúc 10 giờ sáng nay với một người tù tạm tha (parolee), thế mà quên bẵng đi mất!

Nh́n đồng hồ trên tường đă 10 giờ 45, vậy mà chẳng nghe cô thư kư gọi máy vào báo có khách hàng nào đến tŕnh diện ǵ hết, chắc là nó lại trốn mất nữa rồi! Tôi thầm bực bội nghĩ vậy.

Để cho rơ vấn đề, tôi lập tức đứng lên rời văn pḥng của ḿnh bước ra ngoài pḥng chờ (lobby), quyết định thử ḍ tên anh ta trong sổ khách hàng xem sao. Đang quay lưng lại ḍ tên, bỗng có ai nói tiếng Việt giọng miền Nam rất rơ:

- Anh Nguyễn, cho em hỏi thăm "chúc".

Bất th́nh ĺnh nghe được người nói tiếng mẹ đẻ của ḿnh, tôi ngẩn người ra hết một giây, rơ ràng, lúc nh́n phớt qua hàng người ngồi chờ, tôi có thấy ông da vàng nào đâu, chẳng lẽ ḿnh lại quáng gà cỡ đó sao! Tôi phải lớn giọng hỏi lại bằng tiếng mẹ đẻ:

"Ai mới kêu tôi?". "Dạ! Em". Trời đất! Có một ông Mỹ đen cao hơn 6 feet (1,8m), nặng cỡ 220 lbs (100kg), mặt giống hệt h́nh anh Chà Và quảng cáo kem đánh răng "Hynos" ở Sài G̣n hồi xưa, vừa mới nhỏ nhẹ xưng "em" với tôi! "Con lai hả?" - tôi dịu giọng lại. "Dạ! Phải". "Lên đây có chuyện ǵ?" - tôi hỏi lại. "Dạ! Em lên tŕnh diện Officer Diaz, nhưng ổng hổng có đây". "Điền mẫu báo cáo hàng tháng này, đưa lại cho tôi. "Dạ! Em có điền xong rồi, anh Nguyễn", anh ta mau mắn giơ tờ giấy lên.

Tay nhận tờ báo cáo hàng tháng của anh "Hynos" (xin gọi tên anh ta là Hynos cho tiện), tôi tính cho anh ta ra về, nhưng nghĩ sao, tôi lại bảo, "Đi theo tôi".

Mặc dù đang bận rộn, tôi vẫn quyết định dẫn Hynos vào văn pḥng của ḿnh để có cơ hội hàn huyên với anh ta trong chốc lát, v́ mấy khi gặp được một ông Mỹ đen biết nói tiếng Việt sành sỏi như vậy. Vả lại, bất kể vóc dáng to lớn, h́nh dung Mỹ đen dễ sợ của anh ta, tôi vẫn cảm thấy rất gần gũi với người tù "đồng hương" có giọng nói miền Nam nhẹ nhàng và lễ độ này.

Qua câu chuyện tâm t́nh với Hynos, tôi được biết anh ta sinh năm 1969 ở Đà Nẵng, nhưng được ông bà ngoại nuôi dưỡng ở Sài G̣n từ lúc chưa đầy một tuổi. Hynos không nhớ ǵ mấy về tuổi thơ của anh ta, ngoại trừ sống từ nhỏ với ông bà ngoại và học trường tiểu học Chí Hoà tới lớp bốn th́ bỏ học, v́ bị bè bạn cười chê màu da đen con lai của anh.

Sau năm 1973, khi quân đội Mỹ đă rút hết khỏi Việt Nam, Hynos lần đầu mới biết được má ḿnh là ai, mà rồi chừng hai năm sau đó, bà ta lấy ông dượng bây giờ, và có được hai người con, một trai một gái, nay đă lớn khôn. Dù vậy, anh ta vẫn sống với bà ngoại như xưa cho tới ngày đi Mỹ.

Năm 1990, Hynos sang Mỹ diện con lai với má anh, ông dượng, và hai đứa em cùng mẹ khác cha.

Bị ông dượng ghét bỏ không cho ở chung với mẹ và hai em, Hynos đành sống lang thang gần khu chợ Việt Nam nhiều năm, và rồi kết bạn với đám thanh niên lưu manh trộm cắp ở "Bolsa".

Sau vài ba lần bị "probation" (Tạm tha có theo dơi - BT), cuối cùng anh ta bị tuyên án hai năm tù ở về tội đồng loă trong một vụ ăn cắp xe ở Garden Grove. Ơ tù ra, Hynos lại bị "parole" cho ba năm, và phải lên tŕnh diện parole officer của ḿnh mỗi thứ hai đầu tháng, giống như ngày hôm nay.

Hynos thuê căn pḥng nhỏ trong một cái "mobile home" (nhà lưu động - BT) trên đường Euclide, mỗi tháng trả hai trăm. Chủ nhà là cặp vợ chồng già người Việt, con cái sống ở xa nên họ coi anh như con nuôi trong nhà.

Mỗi sáng, anh rời nhà lúc 5 giờ, đạp xe đạp tới tiệm Phở X ở Fountain Valley, nơi anh là người nấu phở chính cho tiệm. Hynos nói, lúc đầu, ông chủ cho anh một chân lặt và rửa rau trong bếp, cấm không cho ló mặt ra đằng trước sợ tiệm mất khách đồng hương!

Khoảng sáu tháng trước, người nấu phở chính của tiệm bỏ đi làm cho tiệm phở khác, sau khi đ̣i lên lương không xong. Ông chủ xính vính hết một tuần v́ không có anh bếp chính.

Thừa dịp này, Hynos thuyết phục ông chủ cho ḿnh được thay chân nấu phở cho tiệm, viện lẽ rằng nấu phở không khó ǵ hết, vả lại, hằng ngày anh đă lén lút học được cách nấu phở của anh bếp chính trước kia.

Cực chẳng đă, ông chủ đành đồng ư! Vậy mà, đă nửa năm rồi mọi việc ở tiệm đâu cũng vào đó làm ông chủ hài ḷng lắm, vừa tự lên lương cho Hynos tháng rồi bằng lương ông bếp chính hồi trước!

Tôi ṭ ṃ hỏi Hynos nấu phở có khó không th́ anh ta nói "dễ ẹc". Chỉ cần sáng sớm tới nấu hai thùng nước lèo, một ḅ, một gà, là xong. Đuôi ḅ và ngực gà th́ sáng sớm họ tới bỏ mối, ḿnh chỉ cần bỏ vô hầm nước lèo ḅ, nhưng nước lèo bằng gà luộc th́ phải cho thêm "chicken broth" cho ngọt, mà nước lèo nào th́ cũng phải cho chút bột ngọt vô nó mới đậm đà và vừa miệng khách!

C̣n thịt ḅ tái chín, gầu, nạm, gân, sách, ḅ viên, đă làm sẵn cho ḿnh hết, chỉ cần sắp bánh phở vô tô, rải thịt trên mặt, rồi dùng hai ngón tay bốc chút hành lá, hành tây thẩy vô, chan nước lèo cho ngập tô là xong.

Sang chuyện đời tư, Hynos tâm sự rằng cả đời anh, anh sống cô độc, và chỉ thương có mỗi ông bà ngoại mà thôi. Nay ông ngoại đă qua đời, chỉ c̣n bà ngoại sống một ḿnh ở Việt Nam.

Hynos nói có lần anh đă thầm yêu cô con gái lớn gần quá th́ của ông chủ, và nàng cũng mến anh, nhưng bà chủ th́ lại có tính "Nể Mỹ trắng, sợ Mỹ đen, khinh Mễ, và ganh tị đồng hương", nên mối t́nh của hai đứa chẳng đi tới đâu!

Hynos mơ rằng khi nào măn hạn "parole" và được phép về xứ, anh ta sẽ về quê ngoại ở Sóc Trăng, để cưới một cô gái quê ngây thơ chất phác đem về sống với bà ngoại, và mở một quán phở b́nh dân ở Hoà Hưng cho nàng coi sóc. Rồi khi già, th́ hai vợ chồng sẽ về lại Mỹ sống để được chính phủ chăm sóc lo lắng cho tuổi già và bệnh tật!

Hynos cũng không quên móc bóp cho tôi xem tấm ảnh đen trắng nhàu nát cũ kỹ nhưng được ép "plastic" rất cẩn thận của anh: "Đây là h́nh má em chụp chung với ông già Mỹ hồi xưa" - Hynos nói.

Trong ảnh, tôi thấy một ông Mỹ đen trong quân phục "Army" với áo quần nhiều túi phùng ph́nh, cao lêu nghêu cỡ 6 feet 5 (1,95m), đứng kế bên một cô gái Việt mặc áo bà ba trắng, quần đen, đứng tới thắt lưng ông ta!

Cầm tấm ảnh ba má Hynos trong tay, tôi thấy gương mặt người thiếu phụ trong ảnh trông quen quen, dường như tôi đă gặp bà ta ở đâu rồi! Có thể lắm, v́ ngày xưa khi c̣n nhỏ ở Sài G̣n, nhà tôi nằm trong con hẻm trên đường Lê Văn Duyệt.

Ngày ấy tôi chỉ mới 11 tuổi. Sát bên phải nhà tôi có một căn nhà nhỏ bỏ trống đă lâu không có ai thuê. Một bữa, có một cặp t́nh nhân trẻ đến mướn. Chàng tên Từ A, chừng 18 tuổi và nàng tên Nguyễn Thị P. chừng 16.

Chẳng biết cặp t́nh nhân đó làm ǵ để sống, v́ tôi thấy họ chẳng làm ăn ǵ hết, rồi tiền đâu mà trả tiền thuê nhà th́ không biết? Chắc là lại sống bám vào bà mẹ tần tảo buôn thúng bán mẹt kia rồi!

Thế rồi, mới chừng được có hơn nửa tháng, một tối, vào khoảng chín mười giờ đêm, hai anh chị bỗng căi nhau chửi nhau đánh nhau ỏm tỏi, làm hàng xóm và trẻ con bu lại coi đông ngẹt trước cửa nhà. Chẳng qua, chàng th́ muốn ngủ, mà nàng th́ cứ nhứt định chong đèn để tiếp tục đọc cho xong cuốn truyện kiếm hiệp Kim Dung.

Bực ḿnh, chàng chụp cuốn truyện chưởng từ tay nàng ném thẳng xuống sàn nhà.Thế là xong câu chuyện t́nh của anh chị. Từ đó, anh A đi lính, c̣n chị P cũng biệt tích luôn. Ba năm sau, tôi c̣n nhớ là năm 1970, chị P có ghé về thăm lối xóm một lần và đứng tần ngần trước căn nhà cũ đó hồi lâu.

Nghe nói, từ ngày bỏ anh A, chị nghe bạn xúi ra Đà Nẵng bán bar, kỳ này về có mang theo một đứa con lai Mỹ để gửi cha mẹ ḿnh nuôi, chẳng nghe ai nói nó là trai hay gái, đen hay trắng ǵ hết.

Sau buổi hàn huyên khoảng nửa giờ đó với Hynos, tôi tiễn anh ta ra cửa. Chẳng biết sao tôi lại hỏi: "Má em tên chi?". "Dạ, Nguyễn Thị P" - Hynos trả lời không cần suy nghĩ, rồi lặng lẽ đạp xe đi mất.

***
Đă nhiều năm trôi qua, tôi chẳng có dịp nào gặp lại Hynos nữa. Tôi biết anh ta măn hạn "parole" từ lâu và đă dọn ra khỏi căn "mobile home" trên đường Euclide. Tiệm phở X cũng đă đổi chủ mới, và không ai ở đó c̣n nhớ đến tên anh.

Có lẽ giờ đây Hynos đang sống êm đềm hạnh phúc bên bà ngoại yêu quư và cô vợ ngây thơ, chất phác, người Sóc Trăng như anh ta hằng mơ ước năm xưa. Cũng có thể anh ta đang làm chủ một tiệm phở đâu đó ở Hoà Hưng như đă thầm tính toán trước đây.

Bà con lối xóm ở Hoà Hưng chắc phải kháo nhau rằng có ông Mỹ đen nấu phở từ Mỹ về, phải lại ăn thử coi nó có bằng phở Tàu Bay Lư Thái Tổ ở chợ Cá không!

Cầu Trời phù hộ cho anh!

Theo Quân Nguyễn/LĐ