(HNMO) - Mới đây, trong khuôn khổ của chương tŕnh kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, các nhà khảo cổ đă tiến hành khai quật khu di tích miếu Đồng Cổ thuộc thôn Nguyên Xá, xă Minh Khai, huyện Từ Liêm.

Bên cạnh việc phát hiện một số dấu tích kiến trúc và di vật của các thời: Hán, Trần, Lê, Nguyễn, đặc biệt lần đầu tiên đă t́m thấy một chiếc ḷ nung vật liệu ngói c̣n khá nguyên vẹn mang niên đại thế kỷ 17 - 18

Chiếc ḷ nung được cấu tạo với một khoang sấy vật liệt ở giữa, hai bên có hai bầu đốt. Phần khoang sấy h́nh chữ nhật dài 1,8 m - rộng 1,38m - chiều cao c̣n lại 0,78m. thành ḷ dày từ 0,85m - 0,1m. Miệng khoang sấy thu nḥ dần lên phía trên. Xung quanh chân ḷ, 4 góc và hai thành bên tạo các rănh dẫn nhiệt. Bên trong khoang lấp đầy ngói, con kê và mảnh thành ḷ, đặc biệt với các hàng ngói là sản phẩm của ḷ nung. Phần bầu đốt có h́nh phễu tạo thành ṿm và thu nhỏ dần ra phía cửa đốt lửa. Cả hai bầu được làm thoải dần về hai phía, nền bầu được khoét sâu tạo vát, dẫn lửa lên nền khoang sấy. Ở vị trí thổi lửa, từ bầu đốt lên khoang sấy mỗi bên được khoét 3 ô h́nh chữ nhật. Đặc biệt, ở mỗi cửa ḷ c̣n thấy rơ dấu vết của đất cháy bịt cửa đốt ủ ḷ khi đă đủ nhiệt độ cho sản phẩm nung.

Qua nghiên cứu quy mô, cấu trúc cùng các sản phẩm nung, người ta có thể xác định đây là ḷ nung loại ngói mũi lá, thân h́nh chữ nhật mỏng màu đỏ sậm. Khi đưa vào ḷ, ngói được xếp đứng hoặc nằm, giữa những hàng nói là các con kê làm bằng đất ướt, được nặn thành những thỏi dài hoặc dẹt. Trên một số con kê c̣n thấy vết một mặt ngói đứng và một mặt xếp ngói nằm. Bên trong ḷ, ngoài các mảnh kê và ngói, dưới đáy khoang sấy c̣n có hàng đất nung vuông có thể mang tác dụng dẫn nhiệt đều ở khoang sấy.

Các nhà khảo cổ cho biết, những hố khai quật sau khi nghiên cứu và thu thập di vật sẽ được hoàn trả mặt bằng. Riêng với hiện vật ḷ nung hiếm thấy này, Bảo tàng Hà Nội đă có kế hoạch di dời về kho tạm thời và có phương án bảo quản, phục dựng để phục vụ cho trưng bày sau này.

Chí Thành