Tượng đài Lư Thái Tổ tại Hà Nội.

Đă có lần, nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc, tác giả kịch bản của bộ phim Thái Tổ Lư Công Uẩn (kịch bản đoạt giải nh́ trong cuộc thi sáng tác kịch bản phim truyện lịch sử kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội), phát biểu ư kiến trên báo về quyết tâm thực hiện bộ phim này. Dư luận gần đây đang tiếp tục xôn xao về việc làm bộ phim khi thời gian cận kề với dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Một đạo diễn có tiếng tăm than văn về phim, một họa sĩ có trách nhiệm lên tiếng gay gắt phản đối công tác đạo diễn, công chúng choáng váng v́ dự kiến 200 tỷ đồng để thực hiện phim, trong khi nền kinh tế đất nước đang gặp nhiều khó khăn.

Nhiều ư kiến cho rằng nên dừng lại, không đưa phim vào danh mục các công tŕnh hướng tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội nữa...

Quả thật, hiếm có bộ phim nào chịu nhiều sóng gió như phim Thái Tổ Lư Công Uẩn.

Gặp lại Đinh Thiên Phúc lúc này, nhà biên kịch vẫn một mực khẳng định: "Nếu không làm được phim là có tội".

Anh cho rằng, kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội cũng chính là dịp để các thế hệ mai sau hiểu thêm lịch sử, tự hào với lịch sử anh hùng, bất khuất của dân tộc, dù điều kiện khó khăn thế nào cũng phải làm.

Nhớ lại hồi dựng tượng đài Lư Thái Tổ, cũng gặp bao nhiêu sóng gió. Nhưng khi tượng đài được dựng lên, những đám cưới đến dâng hoa, thắp hương trước tượng đài Lư Thái Tổ không c̣n hiếm.

Và nhà biên kịch tin rằng phim Thái Tổ Lư Công Uẩn, dù gặp sóng gió, nhưng nhất định sẽ ra mắt đúng dịp Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Phim chắc chắn sẽ làm, nhưng làm vào thời gian nào là thích hợp? Dư luận đặt ra câu hỏi ấy, v́ quả thật thời gian đang rất gấp rút. Sau năm năm xây dựng và kiểm soát kịch bản, tại sao các nhà làm phim lại để tiến độ chậm chạp đến thế?

Trả lời câu hỏi này, nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc cho biết, nguyên nhân chậm trễ chính là do khâu chọn đạo diễn. Hà Nội có chủ trương tuyển chọn đạo diễn thực hiện bộ phim thông qua h́nh thức thi kịch bản đạo diễn.

Đây là chủ trương hay, nhưng do bộ phận giúp việc thiếu chuyên môn, đă không được đông đảo các đạo diễn hưởng ứng.

Sau hai năm, cuộc tuyển chọn đạo diễn thất bại. Hà Nội chọn phương án khác: đặt hàng. Tháng 4-2007, Hà Nội quyết định đặt hàng cho Hăng phim truyện Việt Nam (HPTVN) sản xuất bộ phim Thái Tổ Lư Công Uẩn.

Theo ông, nếu Hà Nội chọn phương án đặt hàng sớm hơn th́ đă không lăng phí thời gian, tiền bạc, và tránh được những dư luận không hay sau này.

Cần nói thêm một chút rằng, năm 2002, Đinh Thiên Phúc là một trong 15 nhà văn, nhà biên kịch điện ảnh được Hà Nội mời viết đề cương tham dự Cuộc thi sáng tác kịch bản phim truyện lịch sử kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Từ 15 đề cương, TP Hà Nội đă chọn sáu đề cương của sáu tác giả: Chu Lai, Nguyễn Xuân Khánh, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Quang Thân, Nguyễn Mộng Tuấn và Đinh Thiên Phúc. Cuối năm 2004 tổng kết cuộc thi, kịch bản bộ phim Thái Tổ Lư Công Uẩn của anh được trao giải nh́.

Và ngày 15-6-2005, Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội đă quyết định chọn kịch bản của anh để làm phim truyện nhựa. Như vậy là Hà Nội đă có sự chuẩn bị từ rất sớm, nhưng đến tận bây giờ (6-2008) bộ phim vẫn chưa được bấm máy (?).

Mặc dù vậy, nhận được quyết định đặt hàng của Hà Nội, Hăng PTVN đă triển khai công việc xây dựng bộ phim với 1,2 tỷ đồng thành phố tạm cấp. Hăng đă cử ba đoàn cán bộ đi khảo sát bối cảnh, kỹ xảo, phục trang, đạo cụ ở Trung Quốc; đă có buổi báo cáo sơ bộ công tác chuẩn bị, xây dựng đoàn làm phim và tiến hành chọn cảnh ở nhiều địa điểm trong nước, đồng thời cũng đă sơ bộ tuyển chọn diễn viên...

Ngoài ra, Hăng PTVN c̣n chủ động liên lạc với ông Lư Tường Tuấn, hậu duệ đời thứ 36 của Vua Lư Thái Tổ, Chủ tịch Tập đoàn Golden Bridge (Hàn Quốc) và liên lạc với một số công ty phát hành của Mỹ, Hồng Công (Trung Quốc), Hàn Quốc để có thể có sự hỗ trợ về kinh phí.

Quan trọng hơn cả, Hăng PTVN cũng tiếp tục hoàn chỉnh, nâng cao kịch bản phim Thái Tổ Lư Công Uẩn (như khoản 1 điều 2 Quyết định đặt hàng của Hà Nội đă ghi rơ).

Để phục vụ việc hoàn chỉnh, nâng cao kịch bản bộ phim, Hăng PTVN đă mua đứt bản quyền ba kịch bản đạo diễn của Đỗ Minh Tuấn, Lưu Trọng Ninh, Lê Đức Tiến - Lê Phương. Hăng cũng đă thành lập Ban Biên tập để hoàn chỉnh, nâng cao kịch bản và tháng 11-2007 th́ hoàn thành việc nâng cao kịch bản.

Kịch bản được Hội đồng thẩm định đánh giá tốt. Được đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đọc và cho nhiều ư kiến nhằm làm cho bộ phim hay hơn, hấp dẫn hơn. Hăng PTVN đă trân trọng tiếp thụ những ư kiến, tiếp tục chỉnh sửa, nâng cao kịch bản. Vừa qua, Hăng PTVN đă tŕnh lên lănh đạo TP Hà Nội kịch bản nâng cao, kịch bản phân cảnh và tổng dự toán của bộ phim.

Như vậy, có thể coi là Hăng PTVN đă sẵn sàng. Nhưng bộ phim vẫn chưa thể đi vào sản xuất? C̣n điều ǵ khiến Hà Nội vẫn ngần ngại, chưa phê duyệt kinh phí thực hiện bộ phim?

Rất nhiều câu hỏi tiếp tục được đặt ra. Nhưng dù ư kiến khác nhau thế nào, nói cho cùng, anh em nghệ sĩ vẫn đau đáu, thành tâm mong muốn bộ phim thành công tốt đẹp. Về kinh phí dự kiến của bộ phim, mới đây Hăng PTVN đă tŕnh tổng dự toán lên Hà Nội là 118,8 tỷ đồng.

Đây là số tiền rất lớn. Bởi quy mô lớn và v́ đây là phim lịch sử, mà lại là lịch sử của ngh́n năm trước. Cho nên tất tần tật đều phải tái tạo lại hết. Từ cung điện, chùa chiền, phục trang, đạo cụ, ngựa xe, thuyền bè, thậm chí cả đến cái bát ăn cơm, cái cơi đựng trầu... Làm phim lịch sử, tốn nhất ở khâu phục dựng này.

Lo ngại về thành công của bộ phim Thái Tổ Lư Công Uẩn không chỉ ở kinh phí, và đă có ư kiến nên dừng lại khi thời gian, ư tưởng, hiểu biết về lịch sử chưa hẳn là đă thấu đáo?

Lại cũng có ư kiến nói rằng: Nếu không có phim nhựa Thái Tổ Lư Công Uẩn, th́ đă có phim video Trần Thủ Độ thay vào để chào mừng ngày Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội?

Chưa có thông tin chính thức nào từ phía Hà Nội là dừng việc làm phim Thái Tổ Lư Công Uẩn. Cũng không thể bàn chuyện lấy phim vi-đê-ô thay phim nhựa. Do dự, càng để lâu, càng khó thực hiện phim và như vậy là có lỗi với lịch sử, với cha ông.

Việc làm phim, cũng như bao việc khác, giờ cần lắm những ư kiến xây dựng! Mong sớm có phim về Lư Công Uẩn, nhưng càng mong hơn cái tâm của những người liên quan việc làm phim, để bộ phim xứng với tầm vóc nhân vật lịch sử của ḿnh, với thời đại và đất nước ḿnh.

Theo Phạm Thanh Hà (Nhân Dân)