Thắp hương, cầu nguyện trong ngày lễ Vu Lan tại chùa Quán Sứ. Ảnh: Nhật Nam

(HNM) - Ngày Rằm tháng 7 âm lịch, thắp một nén nhang để tỏ ḷng thơm thảo. Đă thành lệ rồi, vừa là dịp cúng gia tiên, vừa là ngày cầu cho những linh hồn bơ vơ siêu thoát và nhất là ngày của lễ Vu Lan báo hiếu.

Mỗi năm chỉ có một ngày Rằm

tháng 7, nhưng chừng như gần đây năm nào cũng thấy có cái mới, cái nôn nao. Năm th́ rằm đến nhờ không khí hương hoa ở cái chợ con trong ngơ, năm th́ thấy rằm khi trên đường vàng mă “chạy” sau tay lái những người lo cúng tế đi buôn… Năm nay, không khí ngày Vu Lan dường như đến sớm, từ mùng 9 âm lịch, khi trong cái ngơ con nhà tôi xuất hiện một ni cô pháp danh hiệu Diệu Huyền ở chùa Quán Sứ, ni cô giọng nhẹ như gió thoảng nói chuyện ngày rằm, chuyện cúng gia tiên, rồi gửi 3 bó hương buộc với nhau, dặn “xin đừng tách rời ra, v́ đây là một lễ”, khi mẹ tôi gửi công đức xây dựng chùa, ni cô nói “là tùy ở tâm ”. Mấy đứa trẻ bắt đầu thập tḥ trong nhà, lắng nghe câu chuyện cứ luôn “A di đà phật…”. Chúng bắt đầu hỏi bà về ngày Rằm tháng 7…. Bà kể về sự tích Mục Liên cứu mẹ, về việc cúng chúng sinh… Thế là rằm đến từ hôm đó.

Chùa Tảo Sách, một ngôi chùa đẹp nằm trên đường Lạc Long Quân từ hôm mùng 10 âm lịch cũng đă đón nhiều gia đ́nh tới làm lễ Vu Lan. Mâm bỏng đặt ngoài sân, tiếng cầu kinh vọng trong chùa ra, ḷng người đi lễ nhẹ nhàng, thanh thản.

Chùa Quán Sứ, hôm qua 14 âm lịch đông như hội. Phật tử đặt trước  20.000 đồng để nhà chùa cầu siêu phả độ gia tiên, cơm chay nhà chùa mời. Chùa Văn Tŕ (Từ Liêm) hôm qua đă chuẩn bị bàn ghế, cỗ chay 100 mâm cho phật tử hôm nay tới lễ. Cơm chay chùa Văn Tŕ có tiếng đẹp mắt, ngon miệng. Người ta ăn cơm chay cũng có cái thư thả, ăn không hết th́ gói mang về nhà. Nhà chùa cũng chuẩn bị lễ cài hoa lên áo cho các phật tử, ai c̣n cha mẹ th́ được cài hoa đỏ, ai đă không c̣n mẹ cha th́ cài hoa trắng.

Du khách dâng hương và văn cảnh tại Phủ Tây Hồ trong ngày rằm tháng bảy. Ảnh: Nguyệt Ánh

Ngày rằm tháng 7 cũng được những người kinh doanh hết sức lưu tâm. Chiều qua, 14 âm lịch, nhiều gia đ́nh kinh doanh ở phố Cát Linh đă làm mâm cúng chúng sinh khá là tươm tất. Vàng hương, bỏng gạo,  hoa quả, chè, xôi…. Có nhiều nhà làm ăn buôn bán vẫn theo nếp cũ, cúng càng nhiều càng có lộc. V́ thế những nhà lầu, xe hơi, thậm chí cả hộ chiếu, vé máy bay hàng mă… vẫn cứ bán chạy.

Chuyện cúng gia tiên cũng mang “đất lề, quê thói”, nhiều gia đ́nh Hà Nội nhưng gốc gác Thái B́nh th́ cúng sớm, những người quê quán Thanh Hóa th́ theo lệ 14, 15 mới làm rằm. Có những cái lệ cúng rằm mang mầu sắc dân gian: cúng là phải trước hôm 14 âm lịch, v́ sau hôm 14 là cửa ngục mở, sợ người dưới đó cướp mất tiền vàng con cháu gửi cho ông bà.

Hôm nay, 15 âm lịch, ngày rằm tháng 7, chính lễ Vu Lan, thắp một nén nhang trên bàn thờ gia tiên để tưởng nhớ người thân đă khuất, nhưng cũng là để nhớ đến người thân đang hiện diện bên ta. Như câu chuyện về hoa hồng cài áo trong ngày Mẹ ở phương Tây, mà nhà sư Thích Nhất Hạnh đă viết: “Người được hoa trắng cài lên áo sẽ đau xót, nhớ thương mẹ, dù mẹ đă khuất rồi; người được hoa hồng cài lên áo sẽ sung sướng nhớ rằng ḿnh c̣n mẹ, và sẽ cố gắng để làm vui ḷng mẹ, kẻo sau này mẹ khuất núi có khóc than cũng vô ích”.

Giang Thi