Ấm đun gốm thời Đông Sơn được phát hiện tại Cổ Loa.

(HNM) - Không có những phát hiện lớn như tại Di chỉ Hoàng thành- 18 Hoàng Diệu năm 2002, nhưng hoạt động khảo cổ học (KCH) tại Hà Nội năm 2008 thêm một lần khẳng định vị trí trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa... của đất Thăng Long kinh kỳ qua hàng chục thế kỉ. Đây là nhận định được đưa ra tại Hội nghị thông báo KCH lần thứ 43 do Viện KCH tổ chức hôm qua (30-9).

Năm 2008, hàng chục cuộc khai quật, thám sát KCH đă được thực hiện tại Hà Nội. Đó là di chỉ Đồng Dâu (Ba V́), đền Thượng, lũy Hào - thành Trung (Cổ Loa - Đông Anh), bến Long Tửu (Đông Anh)..., thu được khá nhiều hiện vật.

TS Bùi Văn Liêm, Viện KCH cho biết: Cuộc khai quật địa điểm đồi Đồng Dâu cho thấy đây là nơi chôn cất người chết của cư dân văn hóa Đông Sơn. Tại di chỉ thành Dền, cuộc khai quật lần thứ 5 phát hiện 216 di vật đá, 11 di vật đồng và nhiều di vật gốm. Qua chỉnh lư đồ gốm có thể nhận định tầng văn hóa ở đây phát triển từ 3.000 - 3.500 năm.

Cuộc khai quật tại di tích đền Thượng (Cổ Loa) đă làm phát lộ hàng ngh́n di vật thuộc nhiều thời đại, cho thấy đây là một trong những trung tâm lớn của nhà nước thời An Dương Vương, Ngô Quyền. Tại lũy Hào - thành Trung (Cổ Loa), các nhà KCH phát hiện nhiều loại h́nh di tích, bao gồm: lũy pḥng ngự, bếp đun, giao thông hào, di vật gốm Đông Sơn, ngói Cổ Loa. “Từ di tích, di vật đă giúp những người khai quật đưa ra nhận định: Khi đắp thành Cổ Loa, An Dương Vương đă kế thừa ṭa thành có trước và thành được đắp ít nhất qua 4 lần khác nhau” - TS Liêm khẳng định.

Đặc biệt là Bảo tàng Nhân học (ĐH KHXH&NV Hà Nội) đă khai quật di tích bến Long Tửu và Đầu Vè (Đông Anh), phát hiện nhiều gốm men, sành, đồ sinh hoạt, vật liệu kiến trúc, tiền đồng. Theo nhận định của giới KCH, đây chính là những làng cổ của người Việt thời Lư - Trần thế kỉ XI-XIV, là tư liệu rất có ư nghĩa với đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội sắp tới.

Riêng về Di tích Hoàng thành Thăng Long (18 Hoàng Diệu, Hà Nội), PGS-TS Tống Trung Tín (Viện trưởng Viện KCH) cho biết: Liên tục từ năm 2004 đến nay, các chuyên gia Nhật Bản và trong nước đă nghiên cứu sâu và lập ra được quy mô, quy hoạch mặt bằng kiến trúc thời nhà Lư và nhiều vấn đề khác. Đến nay, ngành KCH kết hợp với các đơn vị khác đă hoàn thành hồ sơ đề nghị Tổ chức Văn hóa, khoa học và giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận Di tích 18 Hoàng Diệu là Di sản văn hóa thế giới...

Không chỉ riêng Hà Nội, hoạt động KCH trên toàn quốc cũng tiếp tục có bước khởi sắc. Bằng chứng là có đến 406 bài thông báo của các tác giả trong, ngoài nước được đưa ra tại hội nghị KCH năm 2008. Nhiều cuộc khai quật lớn tại ḷng hồ Thủy điện Sơn La (Sơn La), hang Con Moong (Ninh B́nh), thành nhà Hồ (Thanh Hóa), đàn Xă Tắc (Huế)..., góp phần lập quy hoạch bảo vệ, trùng tu, tôn tạo các di sản, di tích.

Trà My