Nhân dân Hà Nội đón chào bộ đội tiến về giải phóng Thủ đô (10-10-1954).  Ảnh tư liệu.

(HNM) - Hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng ấn tượng ngày Giải phóng Thủ đô vẫn sâu đậm trong kư ức của chúng tôi, những Cựu chiến binh (CCB) Đại đoàn 308, đơn vị được vinh dự thay mặt cho toàn quân, toàn dân tiến vào tiếp quản Thủ đô ngày 10-10-1954.

Trong đội h́nh của Đại đoàn có Trung đoàn Thủ đô - con đẻ của cuộc chiến đấu 60 ngày đêm năm 1946. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, các chiến sỹ Trung đoàn Thủ đô, huy hiệu ‘’Chiến sỹ Điện Biên Phủ’’ trên ngực đă trở về Hà Nội, nơi sinh ra Trung đoàn.

Năm cửa ô đón mừng...

Ba ngày trước khi vào tiếp quản Thủ đô, 70 cán bộ Đại đoàn 308 được gặp Bác Hồ tại đền Hùng. Cuộc gặp gỡ đặc biệt diễn ra vào buổi trưa tại đền Giếng. Tại đây, Bác Hồ giao nhiệm vụ cho Đại đoàn và căn dặn bộ đội phải giữ nghiêm kỷ luật, làm tốt công tác dân vận, không được làm điều ǵ phiền nhiễu nhân dân, sao cho từ cụ già đến em bé đều quư mến, tin tưởng.

Chính tại cuộc gặp mặt này, Bác đă nói “Các vua Hùng đă có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ nước”. CCB Đại đoàn 308 sau này đă khắc tấm bia ghi lời Bác dạy và đặt tại đền Giếng với ước mong lời Người sẽ vang vọng măi ngàn năm. Ngày 10-10-1954, 8h sáng, các đơn vị của Đại đoàn 308 tiến  vào Hà Nội giữa một rừng cờ hoa, trong sự đón mừng nồng nhiệt của đồng bào.

Trung đoàn Thủ đô dẫn đầu đội h́nh. Trung đoàn trưởng Nguyễn Quốc Trị, Anh hùng quân đội đi trước hàng quân, đón nhận những bó hoa đồng bào tặng. Đoàn quân tiến từ khu vực Quần Ngựa qua ô Cầu Giấy, Kim Mă, vườn hoa Cửa Nam, Hàng Bông, Hàng Gai, ra Bờ Hồ. Từ phía Nam, một đội h́nh bộ binh khác gồm Trung đoàn Tu Vũ, Trung đoàn Bắc Bắc tiến từ Việt Nam học xá qua Bạch Mai ṿng về khu vực Đồn Thủy.

Tiếp sau đội h́nh bộ binh là đội h́nh cơ giới. Hơn 100 xe Mô-lô-tô-va nước sơn màu lá mạ mới tinh, cánh cửa in phù hiệu sao vàng nền đỏ, nối đuôi nhau tiến vào nội thành. Trên xe, các chiến sĩ ngồi oai nghiêm, súng dựng trên sàn, lưỡi lê tuốt trần sáng loáng.

Dẫn đầu đội h́nh cơ giới là một đoàn xe Com-măng-ca mui trần. Trên xe đầu tiên, Tướng Vương Thừa Vũ giơ tay chào đồng bào. Tiếp sau là xe của Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính Trần Duy Hưng, xe của các đồng chí trong Bộ Tư lệnh Đại đoàn: Chính ủy Song Hào, Đại đoàn phó Vũ Yên.

Sau đoàn xe Mô-lô-tô-va chở bộ binh là đội h́nh pháo binh với những khẩu đội sơn pháo “Voi gầm sông Lô”, những khẩu đội lựu pháo 105 ly đă giáng sấm sét xuống đầu đội quân Đờ-cát tại Điện Biên Phủ, những khẩu đội pháo cao xạ 37 ly ṇng vươn thẳng trời cao...

Đoàn quân đi đến đâu là tiếng reo ḥ nổi lên như sấm dậy. Đường phố rực rỡ cờ hoa, người người nét mặt rạng rỡ. Quân và dân như những người thân lâu ngày gặp lại. Đoàn quân như ngây ngất xúc động trước sự đón mừng của đồng bào. C̣n đồng bào th́ không ngớt lời khen ngợi “Bộ đội Cụ Hồ trẻ quá, hiền quá, đẹp quá!”.

Lễ chào cờ lịch sử

Buổi chiều 10-10-1954, lễ chào cờ lịch sử được cử hành tại Cột Cờ Hà Nội. Đại đoàn 308 có vinh dự thay mặt cho quân và dân cả nước kéo lá cờ chiến thắng của Tổ quốc trên đỉnh Cột Cờ của Thủ đô giải phóng.

15h, c̣i Nhà hát Lớn nổi một hồi dài. Toàn TP hướng về Thành Cổ. Trên sân cỏ chân Cột Cờ, các đơn vị bộ binh, pháo binh, thông tin, công binh, cơ giới tập hợp nghiêm chỉnh thành từng khối.

Chủ lễ chào cờ là Chủ tịch Ủy ban Quân chính TP Hà Nội, Tướng Vương Thừa Vũ và Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính Trần Duy Hưng. Đoàn quân nhạc do nhạc trưởng Đinh Ngọc Liên chỉ huy cử quốc thiều. Trên đỉnh Cột Cờ, Quốc kỳ Việt Nam tung bay trước gió. Chúng tôi tự hào hát Quốc ca và nghe đọc Lời kêu gọi của Bác Hồ nhân ngày Giải phóng Thủ đô. Một niềm cảm xúc khó tả dâng trào. Trong niềm vui xen nỗi nhớ, nhớ những người bạn chiến đấu đă ngă xuống trên chiến trường, không có mặt trong ngày về. Tâm trạng các CCB chúng tôi vẫn bồi hồi nhớ thương như vậy, nhất là trong không khí ngập tràn ngày kỷ niệm này...

Trung tướng HỒNG CƯ