Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc cùng đồng chí thư kư Vũ Kỳ

(HNM) - Vấn đề cốt yếu trong tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc phải gắn liền với CNXH, công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta là một cuộc cách mạng mang tính toàn diện bao gồm 3 lĩnh vực: Chính trị tư tưởng; Cơ cấu kinh tế; Văn hóa xă hội.

Nhưng muốn xây dựng thành công CNXH th́ trước hết phải hoàn thiện được yếu tố chủ đạo là tư tưởng và con người XHCN, trong đó người cán bộ rất quan trọng bởi: “Con người XHCN là con người có đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, một ḷng một dạ phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng”.

Xác định được vị trí và vai tṛ của cán bộ là tiền vốn của đoàn thể - cái gốc của mọi công việc nên Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu người cán bộ mẫu mực phải có đức, có tài, lấy Đức là chính, phải khắc phục mọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, xa rời quần chúng, hống hách kiểu quan cách mạng, quan liêu, tham nhũng, vô trách nhiệm dẫn đến chia rẽ, cục bộ địa phương và kết quả tất yếu là hỏng việc. Tư tưởng về cán bộ của Người bao gồm một hệ thống nhằm hoàn thiện và nâng cao những phẩm chất tốt đẹp của cán bộ, đảng viên, thể hiện sinh động sự phát triển tất yếu của con người mới XHCN. Những tiêu chuẩn cụ thể của cán bộ công chức Nhà nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh là:

1. Phải trung thành với Tổ quốc, với cách mạng, với chế độ XHCN.

2. Có tŕnh độ chuyên môn, nghiệp vụ giỏi.

3. Phải có mối liên hệ mật thiết với mọi người xung quanh.

4. Dám phụ trách, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, nhất là trong những t́nh huống khó khăn. Thất bại không hoang mang, tự ti. Thắng lợi không kiêu ngạo, tự măn.

Khi nước ta vừa giành được độc lập, Chủ tịch Chính phủ lâm thời Hồ Chí Minh đă kêu gọi chọn nhân tài kiến quốc: “Kiến thiết cần có nhân tài. Nhân tài nước ta dù chưa có nhiều lắm nhưng nếu chúng ta khéo lựa chọn, khéo phân phối, khéo dùng th́ nhân tài càng ngày càng phát triển càng thêm nhiều”. Ngay sau cuộc tổng tuyển cử, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục quan tâm đến việc lựa chọn người tài giỏi ra giúp dân, giúp nước và lưu ư đến việc chọn lựa cán bộ công chức có đủ tiêu chuẩn vào làm việc trong các cơ quan, bộ máy hành chính Nhà nước. Các kỳ thi tuyển công chức vào mọi ngạch, bậc của nền hành chính quốc gia đă được thực thi theo quy định chung. Sắc lệnh số 188 năm 1948 và số 76 năm 1950 do Chủ tịch Hồ Chí Minh kư ban hành đă nêu cụ thể các môn thi vào biên chế Nhà nước như sau:

- Lĩnh vực chính trị: Thi các môn đại cương về hiến pháp và cách tổ chức chính quyền các nước; về địa vị của nước Việt Nam ở Đông Nam châu á và thế giới.

- Lĩnh vực pháp luật: Thi môn hiểu biết về chính thể cộng ḥa dân chủ Việt Nam; về chế độ bầu cử, về tổ chức Nghị viện theo hiến pháp năm 1946; về tổ chức hành pháp, tư pháp, kiểm soát ngân sách, chính sách thuế.

- Lĩnh vực địa lư: Thi các môn nói về địa lư tự nhiên và địa lư kinh tế, xă hội của Việt Nam như: địa thế núi sông, cao nguyên, b́nh nguyên, bờ biển, thảo mộc, khí hậu, dân số, canh nông lâm sản; thi hiểu biết địa lư các nước lân cận như Lào, Campuchia, Myanmar, Thái Lan, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ....

- Lĩnh vực lịch sử: Thi những kiến thức hiểu biết về triều đ́nh nhà Nguyễn; về sự xâm lược của Pháp và sự thành lập của chế độ cai trị của Pháp ở Việt Nam và Đông Dương; hiểu biết về những phong trào xă hội, tư tưởng và học thuật ở Việt Nam đầu thế kỷ XX; sự thành lập nước Việt Nam DCCH, về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược...

- Thi ngoại ngữ: Cho phép t́nh nguyện dịch một bài tiếng Anh ở tŕnh độ trung học chuyên ngành, dịch một bài tiếng Hoa ở tŕnh độ trung học chuyên khoa; viết một bức thư bằng tiếng Pháp.

Vào thời kỳ cả dân tộc ta đang tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp gay go và quyết liệt nên chương tŕnh thi tuyển này chưa ứng dụng được nhiều, nhưng ư nghĩa của nó rất quan trọng đối với sự phát triển và hoàn thiện cán bộ, công chức trong bộ máy Nhà nước. Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay và tại thời điểm đất nước ta đang thực hiện công cuộc cải cách hành chính triệt để, th́ chương tŕnh thi tuyển này có thể đưa vào vận dụng tùy đối tượng và ngành cụ thể, đảm bảo đúng yêu cầu, phù hợp với con người và công việc. Thực tế giữa khuynh hướng thị trường hóa nhiều thành phần kinh tế, không ít cán bộ công chức vẫn c̣n suy nghĩ lạc hậu rằng cứ bám vào Nhà nước hưởng lương công chức, đến khi về hưu lại hưởng tiếp chế độ dưỡng lăo đến cuối đời.  V́ tư duy bao cấp ỷ lại như thế cho nên trong rất nhiều cơ quan hành chính sự nghiệp, người làm th́ ít người chơi th́ nhiều hoặc có làm cũng không có hiệu quả, lăng phí thời gian, tiền của của Nhà nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đă nghiêm khắc phê phán những mục đích, phương pháp học tập sai lệch; những kiểu lư luận sách vở quanh co bao biện, hoàn toàn xa rời thực tế; càng không nên học v́ những ư định tầm thường như để lấy danh hiệu, để trang sức, để đem ḷe thiên hạ hoặc tạo cho ḿnh một cái vốn liếng cá nhân sau này đợi cơ hội đưa ra mặc cả với tổ chức với cơ quan đoàn thể. Những cán bộ công chức mang trong đầu quan niệm sai trái về học tập nâng cao tri thức kiểu ấy hoàn toàn sa vào chủ nghĩa cá nhân là: “Việc ǵ cũng chỉ lo cho lợi ích riêng của ḿnh không quan tâm đến lợi ích chung của tập thể, miễn là ḿnh béo mặc thiên hạ gầy. Nó là mẹ đẻ ra tất cả mọi tính hư nết xấu như lười biếng, suy b́, kiêu căng, kèn cựa, lăng phí tham ô...”.

V́ vậy, để phục vụ cho sự phát triển chung của toàn xă hội, các cơ quan hành chính sự nghiệp phải nhanh chóng kiện toàn tổ chức, chuẩn hóa cán bộ, cốt tinh chứ không cốt nhiều. Một người cán bộ công chức hiện đại cần đáp ứng những yêu cầu tối thiểu như sau:

- Trung thành với sự nghiệp xây dựng và đổi mới của đất nước; quyết tâm phấn đấu cho một xă hội công bằng - dân chủ - văn minh; đặc biệt cảnh giác với những chiêu bài chính trị phản động và diễn biến ḥa b́nh trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng.

- Nắm vững những chủ trương chính sách mới nhất của Đảng và Nhà nước, những bộ luật văn bản chỉ thị trong lĩnh vực văn hóa - thông tin - báo chí.

- Cần phải có kiến thức nhất định về vị trí, vai tṛ, uy tín và quá tŕnh phát triển của nước ta trong khu vực và trên trường quốc tế. Đặc biệt là phải thuộc tiến tŕnh lịch sử dân tộc, củng cố ḷng tự hào dân tộc và có thể t́m hiểu thêm một số quốc gia láng giềng có quan hệ mật thiết với nước ta về vị trí địa lư và truyền thống hữu nghị.

- Trong lĩnh vực chuyên môn hẹp phải thật sự giỏi và chắc chắn. Không ngừng học hỏi vươn lên, làm chủ công việc và đạt hiệu quả cao. Phải có tinh thần tương trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các đồng nghiệp; luôn luôn nhiệt t́nh ḿnh v́ mọi người - mọi người v́ ḿnh.

- Trong thời đại cách mạng khoa học thông tin thay đổi từng ngày, từng giờ th́ người cán bộ viên chức muốn vững vàng, tự tin, giải quyết được công việc cần phải học thêm ngoại ngữ và tin học để tăng hiệu quả công tác, giảm lăng phí thời gian và thay đổi công việc một cách văn minh hơn, phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế của nước ta.

Dựa trên những tiêu chuẩn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra cho cán bộ viên chức, nhằm đáp ứng tốt nhu cầu công tác cũng như góp phần vào quy tŕnh cải cách hành chính mà Đảng và Nhà nước ta đang thực hiện, mỗi cán bộ viên chức cần phải cố gắng phấn đấu vươn lên, luôn ghi nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu: “Bất kỳ ở hoàn cảnh nào, đảng viên và cán bộ cần phải luôn luôn ra sức phấn đấu, ra sức làm việc, cố gắng học tập để nâng cao tŕnh độ văn hóa, tri thức và chính trị của ḿnh. Luôn luôn giữ ǵn kỷ luật. Luôn luôn xứng đáng là một người cán bộ, một người đảng viên”.

Lê Ngân Mai