(HNM) - Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc xây dựng đạo đức mới trước hết phải được tiến hành bằng việc giáo dục những phẩm chất, những chuẩn mực đạo đức mới từ trong gia đ́nh, nhà trường, tập thể đến ngoài xă hội. Những phẩm chất chung nhất, cơ bản nhất lại phải được cụ thể hóa cho sát hợp với từng giai tầng, từng lớp đối tượng khác nhau.

Bên cạnh việc xây dựng, bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, nhất thiết phải chống những biểu hiện sai trái, xấu xa, trái với những chuẩn mực của đạo đức mới. Trong thực tiễn, những hiện tượng tốt - xấu, đúng - sai, cái đạo đức và cái vô đạo đức vẫn thường đan xen nhau, thậm chí luôn diễn ra ngay trong bản thân mỗi người, mỗi gia đ́nh. Bởi vậy, việc xây và chống trong lĩnh vực đạo đức hoàn toàn không đơn giản. Xây phải đi đôi với chống, muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích để xây.

Vấn đề quan trọng trong xây - trong giáo dục đạo đức là phải khơi dậy ư thức đạo đức lành mạnh ở mọi người, để mọi người tự giác nhận thức được trách nhiệm đạo đức của ḿnh. Trong giai đoạn trước năm 1930, khi bồi dưỡng lớp cán bộ cách mạng đầu tiên, Nguyễn ái Quốc đă nhắc nhở mọi người không được hiếu danh, kiêu ngạo, phải ít ḷng ham muốn về vật chất. Hai tháng sau Cách mạng Tháng Tám thành công, trong thư gửi UBND các địa phương, Bác đă phát hiện và nhắc nhở một số lỗi lầm của nhiều cán bộ, đảng viên. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, viết tháng 10-1947, Người lại vạch ra nhiều khuyết điểm, sai lầm cụ thể hơn, như bệnh lười biếng - lười học, lười suy nghĩ; bệnh thích người khác tâng bốc, khen ngợi ḿnh; ưa sai khiến, làm thầy người khác; bệnh tham lam, sinh hoạt xa hoa, tiêu xài bừa băi, xoay xở của đồng bào, buôn lậu; bệnh hữu danh vô thực, bệnh ba hoa nói suông, bệnh “cá nhân” với rất nhiều biểu hiện tệ hại…

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh, khi xây dựng, bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức mới, phải đồng thời chống lại cái xấu, cái sai, cái vô đạo đức vẫn thường diễn ra. Trong đó, điều quan trọng là phải phát hiện sớm, hướng mọi người vào cuộc đấu tranh cho sự trong sạch, lành mạnh về đạo đức. Hơn nữa, c̣n phải thấy trước những ǵ có thể xảy ra để đề pḥng, ngăn chặn.

Lê Minh