(HNM) - Cách đây vừa tṛn 60 năm, tại An toàn khu - huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Nhà nước và Chính phủ non trẻ của chúng ta đă chọn ngày 27-7 hằng năm là ngày của các thương binh và gia đ́nh liệt sĩ.

Sinh thời, dù bận trăm công ngh́n việc, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn không bao giờ quên ngày 27-7. Những dịp này, Người thường cố gắng bố trí thời gian để tới thăm hoặc viết thư động viên các thương binh và gia đ́nh liệt sĩ.

Bảo tàng Cách mạng Việt Nam hiện lưu giữ được khá nhiều những bức thư tháng bảy đầy ân t́nh của Người. Trong thư, Người ân cần thăm hỏi anh em thương, bệnh binh và gia đ́nh liệt sĩ. Khi th́ thông qua cụ Vũ Đ́nh Tụng - Bộ trưởng Bộ Thương binh, Cựu binh thời kỳ đó, c̣n hầu hết, Người gửi thư trực tiếp thăm hỏi anh em. Thư thường do tự tay Người đánh máy, theo kiểu chữ riêng của ḿnh mà thoạt nh́n chúng ta đều nhận biết dễ dàng. Thư có bức dài, bức ngắn, luôn chứa đựng t́nh cảm lớn lao, sâu nặng của Người đối với những chiến sĩ đă hy sinh, những gia đ́nh có công đóng góp vào sự nghiệp chung của dân tộc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở các cấp, các ngành và đồng bào, đồng chí “uống nước nhớ nguồn”, hết ḷng chăm lo cho thương binh, gia đ́nh liệt sĩ. Người viết: “Bổn phận của chúng ta là phải biết ơn, phải thương yêu và giúp đỡ họ. Nhiều nơi, đồng bào đă hiểu đúng và làm đúng như vậy, nhưng cũng c̣n có một số ít địa phương chưa hiểu đúng, làm đúng. Tôi tin rằng đồng bào, đoàn thể và các cán bộ ở những địa phương đó sửa chữa những thiếu sót ấy và quan tâm giúp đỡ những người đă hi sinh xương máu cho nước nhà”  (Thư ngày 17-7-1956).

Trong hầu hết các bức thư, bên cạnh việc khẳng định công lao to lớn của thương binh, bệnh binh, gia đ́nh liệt sĩ, Người thường xuyên nhấn mạnh trách nhiệm của Đảng, của Chính phủ và nhân dân đối với họ: “Tôi cũng nhắc nhở các cơ quan đoàn thể phải chấp hành một cách chu đáo các chính sách của Đảng và Chính phủ đối với anh em thương binh, bệnh binh và gia đ́nh liệt sĩ” (Thư ngày 17-7-1952).

Trách nhiệm ấy, theo quan điểm của Người là sự trân trọng, biết ơn chứ không phải là sự gia ơn. Người cho rằng, muốn làm tốt điều này, phải luôn chú ư đến hai mặt của vấn đề: Toàn Đảng, toàn dân trân trọng, biết ơn, tri ân, nghĩa t́nh với thương binh, bệnh binh, gia đ́nh liệt sĩ. Đồng thời, anh em thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ phát huy truyền thống, giữ vững phẩm chất, vượt lên khó khăn để luôn xứng đáng với sự quan tâm của Đảng, Chính phủ và nhân dân. Người nhắc nhở: “Đă là quân nhân cách mạng th́ bao giờ cũng phải là chiến sĩ anh dũng. Khi ở trại (trung tâm điều  dưỡng thương binh nặng - LMĐ) th́ nên thi đua học tập, công tác. Lúc ra trại th́ nên hăng hái tham gia công tác, sản xuất ở địa phương, ở cơ quan” (Thư ngày 17-7-1956).

Lời lẽ trong nhiều bức thư gần gũi, chân t́nh như anh em trong một gia đ́nh. Và hơn thế, Người luôn thể hiện thái độ tôn trọng và khích lệ họ: “Chớ bi quan chán nản, phải luôn cố gắng. Trước kia anh em đă xung phong diệt giặc th́ nay anh em sẽ tùy điều kiện mà xung phong tăng gia sản xuất. ở nước ta, chú Tấn, chú Cầu cụt một tay mà vẫn công tác rất hăng” (Thư ngày 27-7-1952).

Trong nhiều bức thư, Chủ tịch Hồ Chí Minh c̣n chia những  món quà nhỏ của ḿnh, gửi các thương binh, gia đ́nh liệt sĩ, thể hiện sự gắn bó nghĩa t́nh “đói cùng chịu, no cùng hưởng”: “Tôi xin gửi một tháng lương nhờ cụ (tức cụ Vũ Đ́nh Tụng - LMĐ) chuyển làm quà cho anh em với lời thân ái hỏi thăm của tôi”  hoặc: “Tôi xin gửi 50 chiếc khăn tay của đồng bào Thái  biếu tôi. Nhờ cụ chuyển tới anh em giúp tôi” (Thư ngày 17-7-1952).

60 mươi năm đă trôi qua, mỗi một tháng bảy đến, được đọc lại những bức thư tháng bảy của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thương binh, bệnh binh, gia đ́nh liệt sĩ, chúng ta càng kính yêu Người vô hạn, càng biết ơn những anh hùng, liệt sĩ  và thân nhân của họ đă hy sinh xương máu cho độc lập của dân tộc, tự do của nhân dân, cho đất nước Việt Nam yêu quư đơm hoa, kết trái, vững bước trên đường đổi mới, hội nhập như ngày nay.   

Lê Minh Độ

(Bảo tàng Cách mạng Việt Nam)