(HNM) - Dư luận vừa mới nóng lên về việc: Than đang được xuất khẩu lậu một cách thoải mái, mà nói theo cách của một nhà báo là thực tế này ngày một tràn lan và đang diễn biến ngày càng phức tạp ở vùng Quảng Ninh.

Tại sao lại có chuyện chúng ta không quản lư được nguồn vàng đen này, để nó chảy vô tội vạ và giá than giờ đây đang tăng lên khiến đầu vào nhiều ngành sản xuất gặp phải khó khăn. Mấy năm trước người ta đă đề cập nhiều đến nạn than thổ phỉ, c̣n nay là chuyện than lậu. Than thổ phỉ là thế nào? Đó là nạn khai  thác  than  một  cách “tự do”, thực chất là khai thác trái phép nguồn tài nguyên quư giá này, chủ yếu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, mỏ vàng đen của đất nước. Các mỏ than của ta đă không được quản lư đến nơi  đến chốn khiến hiện tượng này diễn biến  kéo  dài, gây nhức nhối dư luận. Giờ đây, chính sự quản lư lỏng lẻo nguồn tài nguyên này lại dẫn đến một vấn nạn khác là xuất khẩu lậu than, mặc dù ngành than đă quy định: “Chỉ được xuất khẩu than khi đă chứng minh rơ được nguồn gốc của than”. Do lợi nhuận lớn, người ta đă t́m cách lọt lưới pháp luật bằng cách quay ṿng hồ sơ, hợp thức nguồn gốc than lậu, khai báo gian lận số lượng, chủng loại để xuất khẩu... Thậm chí có cá nhân c̣n mua cả tàu chở hàng loại máy lớn để tham gia công việc làm nghèo đất nước này.

Hiện tượng đáng lên án trên diễn biến xấu có nguyên nhân mà nhiều người dễ đoán biết: Ngoài các trùm “than lậu”, c̣n có sự tiếp tay của một số quan chức địa phương giàu than. Các nhà báo c̣n chỉ ra được sự liên kết này và h́nh thức bao thầu trọn gói các thủ tục giấy tờ giữa họ với nhau. Thế là, phần thiệt thuộc về Nhà nước và nhân dân. C̣n phần lợi nhuận không nhỏ của công việc khuất tất này đương nhiên chảy vào túi một số rất nhỏ khác.

Cứ đà này, khi vàng đen của chúng ta chảy ra nước ngoài theo cái cách khó kiểm soát, liệu mươi mười lăm năm nữa, nguồn năng lượng dự trữ ở vùng than Quảng Ninh c̣n lại bao nhiêu? Đă đến lúc các cơ quan có trách nhiệm cùng địa phương nơi quản lư và khai thác than phải có biện pháp tích cực để bảo vệ và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên có hạn này, phục vụ đắc lực cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đặc biệt là trong giai đoạn phải nêu cao tinh thần tiết kiệm hiện nay.

Huy Thịnh