(HNM) - Việc Thủ tướng Chính phủ vừa có ư kiến chỉ đạo dỡ bỏ trần lăi suất tiền gửi đă làm thị trường tài chính, tưởng như đă dịu đi sau khi các ngân hàng thương mại thực hiện chỉ thị 02 của Ngân hàng Nhà nước nay lại “nổi sóng”.

Vào tháng 2 vừa qua, khi một cuộc đua tăng lăi suất tiền gửi giữa các Ngân hàng thương mại tiến tới hồi cao trào (mức lăi suất cao nhất lúc đó đă vượt con số 14%/năm) th́ nay nhiều người đă đưa ra dự báo, sắp tới lăi suất tiền gửi có thể vượt lên đến 15%/năm. Một số ngân hàng đón nhận tin này như là sự ghi nhận một thái độ “thân thiện với thị trường” của Chính phủ. Họ cho rằng định mức lăi suất là việc của thị trường, hăy để cho thị trường tự điều chỉnh. Nhưng ở một góc khác của xă hội th́ nhiều người, nhất là các doanh nghiệp lại thực sự lo lắng.

Điều ǵ đang xảy ra và nên nh́n nhận thế nào việc dỡ bỏ trần lăi suất theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cho đúng với quy luật và đúng với thực tiễn ?

Phải thừa nhận nếu chỉ thị 02 không được xuất hiện kịp thời th́ khó có thể h́nh dung những bất ổn trên thị trường tài chính, tiền tệ và kinh tế vĩ mô của ta hôm nay đă trượt đi đến đâu. Dù là một biện pháp hành chính, chỉ thị 02 rơ ràng có tác dụng rất tích cực, chặn đứng được sự rối ren với những hiệu quả rất nguy hiểm. Thị trường tài chính tiền tệ sau đó đă có những dấu hiệu b́nh ổn rơ rệt:  Lăi  suất  tiền gửi  đă được các thành viên trong Hiệp hội các ngân hàng thống nhất hạ thấp 11%/năm từ 2-4, giá USD tăng lên so với VND, các doanh nghiệp xuất khẩu đă tạm thoát cơn bĩ cực... V́ vậy chỉ đạo của Thủ tướng dỡ bỏ trần lăi suất tiền gửi  không thể  chỉ đơn giản là trả vấn đề nhạy cảm này cho thị trường, để nó muốn tăng lên bao nhiêu th́ tăng. Có ư kiến của cán bộ một ngân hàng thương mại c̣n cho rằng mức lăi suất tiền gửi cần tương ứng với chỉ số lạm phát th́ mới huy động được tiền trong dân(?!). Theo lập luận này th́ có thể suy ra rằng, lăi suất các ngân hàng cho doanh nghiệp vay sẽ cao chót vót. Làm ăn lăi, lỗ, vay hay không vay là chuyện của doanh nghiệp c̣n ngân hàng muốn tồn tại th́ phải có vốn, nên cứ phải t́m cách hút tiền về đă. Ư kiến này cũng gợi cho nhiều người suy nghĩ, trong buổi kinh tế khó khăn, một số doanh nghiệp làm ăn kém nên phá sản và một số ngân hàng thương mại vốn liếng ít ỏi, làm ăn dựa dẫm, xu thời chụp giật cũng nên được giải thể hoặc sáp nhập.

Văn bản trả lời Hiệp hội các Ngân hàng của Văn pḥng Chính phủ đă làm cho dư luận sáng tỏ căn nguyên của sự việc: Vấn đề trần lăi suất cần phải được hiểu rằng khi các thành viên đă thống nhất được một mức trần hợp lư th́ việc dỡ bỏ biện pháp hành chính là cần thiết, điều đó không có nghĩa là bỏ trần lăi suất 11%. Một điều rất quan trọng cần được hiểu đầy đủ là bỏ trần lăi suất không phải là một ư kiến chỉ đạo đơn lẻ. Đó chỉ là một việc trong chỉ đạo tổng thể của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện các biện pháp kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô, bảo đảm an sinh xă hội và tăng trưởng bền vững. Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo rà soát những bất cập trong hoạt động ngân hàng, thực hiện các biện pháp để định hướng và ổn định lăi suất. Và các ngân hàng phải hiểu đúng, đồng thời thực hiện đúng ư kiến chỉ đạo này của Chính phủ, tức là cũng đă góp phần làm ổn định tâm lư của nhân dân, nhất là người gửi, người vay trong điều kiện hiện nay.

Nguyễn Viết Sơn