(HNM) - Bộ Thông tin-Truyền thông vừa công bố tổng số thuê bao điện thoại di động (ĐTDĐ) của 4 nhà cung cấp lớn tại Việt Nam hiện nay vào khoảng 48 triệu (thuê bao trả trước chiếm 90%), so với thời điểm tháng 7-2007 tăng gần 20 triệu thuê bao.

Thông tin hết sức ấn tượng này không khỏi khiến dư luận đặt câu hỏi: Liệu có tới 56% dân số Việt Nam (so với kết quả điều tra năm 2007 là 85 triệu người) sử dụng ĐTDĐ hay không?

Theo thống kê cuối năm 2007, tỷ lệ dân số thành thị ở Việt Nam mới chỉ đạt 27,4%, thuộc loại thấp so với tỷ lệ chung của thế giới (48%), châu Phi (37%), châu Á và Đông Nam Á (38%). Với đặc thù thuê bao ĐTDĐ tập trung phân bố tại các vùng dân cư đô thị, nơi có điều kiện kinh tế cao hơn khu vực nông thôn, có thể khẳng định tỷ lệ người dân Việt Nam sử dụng ĐTDĐ hiện c̣n thấp hơn mức trung b́nh của thế giới và càng không thể tới mức 56% được. Vậy, con số 48 triệu thuê bao ĐTDĐ  nói lên điều ǵ?

Nguyên nhân của sự bùng phát về mặt số lượng thuê bao ĐTDĐ ở nước ta, không ǵ khác là t́nh trạng mỗi người có thể sử dụng nhiều sim ĐTDĐ trả trước, “hiệu quả” của những đợt khuyến măi giảm giá, tặng tiền vào tài khoản... tưng bừng của các nhà cung cấp dịch vụ. Hiện tượng mua sim dùng một lần (chủ yếu dùng gọi đi, đến khi tài khoản hết tiền th́ vứt bỏ, mua sim khuyến măi mới...) ngày càng trở nên phổ biến trong xă hội, dẫn tới t́nh trạng nhiều người sở hữu 3-4 Sim ĐTDĐ, thậm chí không ít người có tới cả chục sim, “thay sim như thay áo”. “Thuê bao ảo”, thuê bao  không  rơ nguồn gốc  phát triển một cách tràn lan khiến kho số ĐTDĐ bị chiếm dụng, gây khó khăn cho công tác quản lư, kinh doanh. Sự dễ dăi khi khách hàng mua sim không cần phải xuất tŕnh giấy tờ tùy thân c̣n ảnh hưởng xấu đến nhiều lĩnh vực khác của đời sống xă hội: Không ít khách hàng đă than phiền việc bị quấy nhiễu, đe dọa qua ĐTDĐ, nhưng khi khiếu nại th́ không được giải quyết thỏa đáng (bởi biết chủ thuê bao ở đâu mà xử lư?!). Thậm chí có trường hợp c̣n ngang nhiên ăn cắp sim của người khác rồi biến thành thuê bao của ḿnh, hoặc phạm tội bằng ĐTDĐ...

T́nh trạng trên đă được dư luận, báo chí phản ánh từ lâu, song vẫn chỉ như “đá ném ao bèo”. Cũng không thể trách người tiêu dùng, bởi trong khi các nhà cung cấp dịch vụ vẫn tiếp tục chiến lược cạnh tranh nhằm thu hút thuê bao mới hơn là quan tâm đến việc chăm sóc khách hàng cũng như nâng cao chất lượng phục vụ th́ người tiêu dùng b́nh dân đành chấp nhận mang theo vài sim ĐTDĐ bên ḿnh và mỗi khi có nhu cầu gọi điện lại cặm cụi tháo lắp nhằm tiết giảm chi tiêu cá nhân.

Được biết, để chấn chỉnh hoạt động quản lư thuê bao ĐTDĐ trả trước, từ cuối năm 2005, Bộ BCVT (nay là Bộ TT-TT) đă xây dựng Đề án quản lư các thuê bao trả trước nhằm quản lư thông tin của khách hàng dùng ĐTDĐ trả trước. Sau khi được Chính phủ phê duyệt và các bộ, ngành đóng góp ư kiến, tháng 9-2007, quyết định chính thức quản lư các thuê bao trả trước đă được Bộ TT - TT ban hành. Theo đó, để đăng kư thuê bao ĐTDĐ trả trước, người sử dụng cần phải có chứng minh thư nhân dân hoặc hộ chiếu, nếu chưa đủ 14 tuổi th́ phải có bố, mẹ hoặc người giám hộ đứng tên đăng kư sử dụng...

Tuy nhiên, sau 8 tháng kể từ khi quyết định trên được ban hành, người tiêu dùng vẫn có thể mua sim của bất cứ mạng ĐTDĐ nào ở Việt Nam mà không cần phải xuất tŕnh giấy tờ cần thiết. Việc này đă dẫn đến t́nh trạng “thuê bao ảo” vẫn phát triển một cách rầm rộ như những số liệu trên đă phần nào cho thấy.

Để chấn chỉnh hoạt động quản lư thuê bao ĐTDĐ trả trước, đồng thời lành mạnh hóa thị trường viễn thông, các cơ quan chức năng cần quản lư chặt chẽ hoạt động của các nhà cung cấp dịch vụ, chấm dứt t́nh trạng cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động phát triển thuê bao.           

Lê Huy