(HNM) - Đến chiều 17-6, lăi suất huy động vốn tiếp tục được các ngân hàng thương mại đẩy lên một mức mới, tiến tới gần 19%/năm. Điều này dẫn tới một nghịch cảnh: trong lúc hàng vạn người dân đang vui mừng v́ được thêm đồng lăi tiết kiệm th́ hàng loạt các doanh nghiệp (DN) lại “đau đớn” rơi vào t́nh trạng khó khăn chồng chất, đặc biệt là đối với các DN xuất khẩu.

Với mức vay khoảng 18-19%/năm, cộng thêm chi phí từ 3-5% dẫn đến các DN đang phải trả lăi ngân hàng từ 21-24%/năm. Mức lăi suất này đă đẩy nhiều DN vào chỗ thua lỗ, c̣n t́nh trạng không lăi hoặc phải hạ chỉ tiêu tăng trưởng là chuyện không c̣n phải bàn. Một ví dụ cụ thể, năm 2007, đa số DN xuất khẩu gỗ có mức tăng trưởng 40-80%. Trước khó khăn về vốn do lăi suất cao lại thêm quyết định DN không được vay ngoại tệ đă buộc các DN ngành này điều chỉnh tăng trưởng xuống c̣n 25%. Nhưng thế cũng đă thành “tỉ lệ xa xỉ” v́ trong những tháng đầu năm nay, mức tăng trưởng chỉ là 8,7%, thấp nhất trong nhiều năm qua.

Lăi suất quá cao cũng khiến một số DN đang có khát vọng mở rộng đầu tư, sản xuất  phải gác lại dự định của ḿnh v́ quá khó khăn về nguồn vốn. Siêu lợi nhuận trở thành câu chuyện không tưởng. Không chỉ vậy, nhiều DN c̣n khốn khó v́ họ nằm trong đích ngắm thôn tính của các quỹ đầu tư và DN nước ngoài, và chuyện DN phải “bán ḿnh để tự cứu ḿnh” đă diễn ra. Đó là chưa kể, cùng với sức ép lăi vay tăng cao, DN c̣n đang phải gồng ḿnh chống đỡ với giá nguyên liệu tăng và trách nhiệm chung vai kiềm chế lạm phát…

Mục tiêu kiềm chế lạm phát đă được Chính phủ xác định là ưu tiên số một và chính sách tỷ giá chính là một biện pháp hữu hiệu. Tuy nhiên, cũng cần nhận thấy rơ rằng, DN góp phần lớn vào “chiếc bánh tăng trưởng”. V́ vậy vấn đề đặt ra là chúng ta nên linh hoạt hơn trong điều hành chính sách tiền tệ để vừa có thể kiềm chế lạm phát, vừa duy tŕ được đà tăng trưởng. Cần kết hợp thực hiện chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa, quản lư đầu tư, thúc đẩy sản xuất… Tại nhiều quốc gia, khi ở t́nh trạng tương tự, họ đă thực hiện lăi suất huy động tương đương với lăi suất cho vay tại các NH thương mại nhằm giảm gánh nặng cho DN. Đương nhiên, về phía DN, lại càng không thể “đầu hàng” trước khó khăn này. Để thoát khỏi những cái “chết lâm sàng” th́ việc cắt giảm chi phí, cơ cấu lại nguồn vốn vay và xác định lại trọng tâm kinh doanh, đầu tư để ưu tiên vốn là điều bắt buộc phải làm. Việc điều chỉnh giá bán cũng không thể không tính tới nhưng điều chỉnh bao nhiêu, vào thời điểm nào lại phải phụ thuộc vào điều hành chung và sự linh hoạt của từng DN.

Tuệ Trân