(HNM) - Thực hiện lệnh của Thủ tướng Chính phủ, ngày 22-6 tới đây 11 đoàn công tác của Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ lên đường đi kiểm tra t́nh h́nh triển khai thực hiện việc sắp xếp, bố trí lại kế hoạch đầu tư phát triển và rà soát kế hoạch vốn đầu tư ngân sách nhà nước năm 2008. Một số ngành địa phương chậm nộp báo cáo về vấn đề này đang trong t́nh thế “vắt chân lên cổ mà chạy”.

Việc thực hiện cắt giảm đầu tư, công tŕnh, rà soát lại nguồn vốn được coi là giải pháp căn cơ, nằm trong 8 nhóm giải pháp kiềm chế lạm phát được Chính phủ đưa ra. Thủ tướng Chính phủ cũng đă có công điện số 863 yêu cầu chậm nhất đến ngày 15-6-2008, các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành và có báo cáo về vấn đề này. Thế nhưng, có vẻ như trống đă được gióng lên nhưng nhiều nơi chưa kịp “nắm dùi”. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết tính đến hạn qui định, mới chỉ có 43 tỉnh, thành phố, 28 bộ, ngành và 8 tập đoàn kinh tế, Tổng Cty Nhà nước gửi báo cáo đến bộ này. Theo đó có 1.027 dự án với tổng số vốn là 4.585,1 tỷ đồng được cắt giảm. Kể cả “một số báo cáo đang trên đường đến” như giải thích của một quan chức th́ rơ ràng vẫn c̣n nhiều địa phương, bộ, ngành chưa thực hiện nghiêm túc Chỉ thị của Thủ tướng và lượng dự án cũng như số vốn cắt giảm vẫn chưa thấm tháp ǵ so với yêu cầu. Nếu so sánh trong tổng số vốn NSNN năm 2007 vào khoảng 112.000 tỷ đồng th́ phải cắt được cỡ 20.000 tỷ, mới có thể có ư nghĩa trong việc thực hiện giải pháp riêng này và tỷ lệ cắt giảm chung của cả nước được tính toán phải đạt từ 15 đến 30% th́ mới được coi là góp phần kiềm chế lạm phát.

Có lẽ, đây cũng là lư do chính khiến 11 đoàn công tác được thành lập và bắt đầu cuộc thị sát rất nghiêm túc nhằm thực hiện Chỉ thị của  Thủ tướng Chính phủ.

Giám sát thực hiện là điều bắt buộc phải làm, nhất là đối với các lĩnh vực nhạy cảm như trên, lại đặt trong bối cảnh chống lạm phát đang “nóng bỏng”. Việc giám sát nghiêm, kết quả rơ ràng, xác đáng sẽ là tiền đề để đưa ra những quyết định cắt giảm, bố trí lại vốn quyết liệt hơn cho từng bộ, ngành, địa phương. Nơi nào làm chưa nghiêm túc, mang tính h́nh thức th́ phải kiên quyết yêu cầu làm lại. Nơi nào cắt giảm được nhiều công tŕnh chưa cấp thiết phải được ưu tiên những công tŕnh mới. Tức là ngoài yêu cầu, chúng ta phải đưa ra động lực cụ thể. Kinh nghiệm cho thấy, nếu chỉ đưa ra mục tiêu trong khi người làm tốt cũng chẳng hơn ǵ anh làm kém th́ khó có thể tạo ra động cơ nhằm đem lại sự thay đổi cũng như kết quả mong muốn.

Một vấn đề quan trọng nữa là để việc cắt giảm công tŕnh, rà soát nguồn vốn sẽ  không bị “đầu voi đuôi chuột”, cũng cần đưa ra một khung tiêu chí và tiêu chí đó phải được cụ thể hóa ở từng ngành. Nói như ư kiến của một chuyên gia cao cấp: Một công tŕnh đầu tư ngoài những lợi ích chung, rất có thể c̣n có lợi ích ngầm nào đó cho những người có quyền quyết định. V́ thế nếu không có tiêu chí, sẽ có bao nhiêu ngành hoặc địa phương dám dũng cảm nhận công tŕnh của ḿnh kém hiệu quả và nếu không có chế tài chống lại các lợi ích ngầm, sẽ không ai muốn cắt giảm những công tŕnh ḿnh đă ra quyết định đầu tư.

Chỉ thị quan trọng của Thủ tướng phải được thực hiện tuyệt đối nghiêm túc, không một bộ nào, ngành nào, địa phương nào ngoại lệ, đặc biệt là vào lúc quốc gia hữu sự hiện nay. Một thiết chế nghiêm cho những người có trách nhiệm các ngành, địa phương chậm chạp hẳn cũng có thể là biện pháp cần thiết lúc này!

Thời Tuệ