(HNM) - Theo thông tin mới nhất từ Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) th́ từ năm 2012, nước ta sẽ phải nhập khẩu than và đến năm 2015 nước ta sẽ phải nhập 34 triệu tấn và 10 năm sau số lượng này sẽ là 228 triệu tấn. Những con số giật ḿnh!

Trong bài “Không để vàng đen chảy máu” trên Hànộimới ngày 1-4-2008, chúng tôi đă đề cập đến những thiệt hại khó bề đo đếm khi nguồn vàng đen quư giá của chúng ta đang bị nạn xuất khẩu lậu gây ra.

Hiện tại, với những vỉa than lớn lộ thiên ở tỉnh Quảng Ninh, mỗi năm TKV khai thác được hơn 50 triệu tấn than. Số lượng tiêu thụ trong nước tối đa là 20 triệu tấn. Số c̣n lại được xuất khẩu, chủ yếu sang Trung Quốc. Năm 2007, với hơn 32,5 triệu tấn than xuất khẩu, số tiền thu được là 1,018 tỷ USD. Nếu chúng ta dùng tiền  này nhập khẩu than cho các nhà máy nhiệt điện, ở thời điểm này, chỉ có thể mua được quăng 7,5 triệu tấn. Một con số quá chênh lệch và phản ánh một sự thật là: Càng đào than lên để xuất khẩu, nguy cơ mất tiền của của chúng ta càng lớn.

Sự buông lỏng quản lư của TKV và tỉnh Quảng Ninh sẽ được các cơ quan chức năng và Chính phủ xem xét. Nhưng hậu quả của việc khai thác chỉ nhằm mục đích thủ lợi cục bộ như đă thấy khiến nước ta đang đứng trước rất nhiều khó khăn chỉ vài năm nữa thôi. Các chuyên gia đă từng chỉ ra rằng đến năm 2015, nước ta sẽ phải nhập khẩu than, song, đă không có một kế hoạch nào của ngành than nhằm chuẩn bị đối phó. Sự thật đáng lo ngại này đến sớm hơn chúng ta tưởng và thực tế là ngành than đă phải đàm phán với một số quốc gia lân bang để kư kết hợp đồng mua than.

Trong khi nhiều quốc gia giàu có trên thế giới không thiếu các mỏ than, nhưng họ không xử sự với nguồn vàng đen này như nước ta. Họ đă đóng cửa nhiều mỏ than để bảo vệ nguồn tài nguyên không thể tái sinh này. Thậm chí nước bạn Trung Quốc hiện nay tuy có mỏ than khổng lồ nhất thế giới, vẫn đang mua than của ta về để chôn nhằm dự trữ. C̣n chúng ta, nhiều đơn vị và cá nhân tham lam quá đỗi đă cứ vô tư khai thác và bán cho cạn kiệt dần từng mỏ than một.

Có lẽ không phải chỉ từ khi thi hành các biện pháp mạnh của Chính phủ nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô mới giúp chúng ta nh́n ra những sự yếu kém đến phi lư của công việc xuất - nhập khẩu hiện nay. Liệu có cái van hữu hiệu nào đóng ṿi “khắc xuất” khẩu thiếu tính toán để rồi nay mai chúng ta dễ dàng hơn trong “khắc nhập” khẩu những mặt hàng nguyên nhiên liệu cho sản xuất để cân bằng nền kinh tế. Những chuyện xuất khẩu ngược phôi thép, xuất khẩu lậu than, xuất đến cả xăng dầu... nhằm động cơ trục lợi cục bộ cần phải được bài trừ triệt để. Cũng cần nói thêm là không thể không có những h́nh thức xử lư thích đáng đối với những người phụ trách thiếu trách nhiệm, kém năng lực ở những ngành mà việc xuất khẩu bừa băi, vô tổ chức theo lối “ăn xổi ở th́” đang gây nên những tốn thất lớn cho đất nước.

Huy Thịnh