(HNM) - Thời hạn mà Chính phủ và Bộ Y tế chỉ đạo kiềm chế giá thuốc đă qua. Giờ đây những biến động bất thường của mặt hàng nhạy cảm này đang được người tiêu dùng dơi theo trong lo lắng. Liệu với một giá trần mà Bộ Y tế cho phép có thể chia sẻ âu lo cho những người nghèo khi nhập viện ?

Khi Nhà nước “gh́m cương”, nhiệt độ thị trường thuốc những tháng đầu năm tạm lắng với chỉ số tăng giá bằng 1/5 chỉ số CPI chung. Tuy nhiên, khi giá nguyên liệu trên thế giới tăng mạnh, ngoại tệ nhập khẩu nguyên liệu phải mua theo giá thị trường tự do… việc ḱm giá không thể duy tŕ măi. Hệ quả của việc “giữ giá” đă được các cơ quan quản lư thừa nhận. Đó là t́nh trạng các doanh nghiệp trong nước phải thu hẹp sản xuất, cắt giảm đến một phần tư cơ cấu sản phẩm do không có lăi. Một số “nhà thương” lâm vào cảnh bệnh nhân ngửa cổ… chờ thuốc, v́ gần một phần ba số doanh nghiệp trúng thầu “xù”, chấp nhận phạt 10-20% giá trị hợp đồng c̣n hơn chịu lỗ 40-45%. Một số công ty dược phẩm nước ngoài lắc đầu từ chối cung ứng thuốc chuyên khoa đặc trị cho các cơ sở khám chữa bệnh.

Vậy th́ chuyện thuốc tăng giá sau thời gian dài kiềm chế là điều được dự liệu. Theo các chuyên gia, giá thuốc sẽ tăng ở mức chấp nhận, được từ 5 đến 10%. Đại diện của Bộ Y tế khẳng định sẽ không có bùng phát tăng giá thuốc  trên  diện  rộng.

Tuy nhiên, những tín hiệu ngoài thị trường lại không “lạc quan” chút nào. Theo khảo sát, nhiều nhà thuốc tư nhân đóng cửa găm hàng chờ giá lên. Một số mặt hàng tân dược đă “xé rào” vượt ngưỡng 10%, khiến người dân kêu trời.

Khỏi phải nói về sự “nhạy cảm” của việc tăng giá thuốc và ảnh hưởng của nó tới an sinh xă hội. Đơn cử, xét trên quy luật cung cầu, khi mặt hàng chính tăng, người tiêu dùng có thể sử dụng mặt hàng “thay thế” để hạ nhiệt. C̣n với thuốc chữa bệnh, không ai có thể dùng hàng thay thế. Đơn giản là bởi bệnh nào th́ phải chữa thuốc ấy.

Từ 1-7, cơ quan quản lư bắt đầu nhận hồ sơ xin điều chỉnh giá. Để bảo vệ người tiêu dùng và bảo đảm quyền lợi cho doanh nghiệp, Cục Quản lư dược sẽ áp dụng biện pháp “xả van từ từ”. Với nhiều biện pháp cả cương quyết lẫn linh động của các cơ quan quản lư, có thể hiểu là “kháng sinh” để chữa trị t́nh trạng “té nước theo mưa”, ngăn chặn ồ ạt tăng giá đă được “kê toa”.

Có điều toa thuốc ấy công hiệu đến đâu c̣n phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Bởi “linh dược” dù tốt đến mấy cũng thành vô dụng khi “lương y” ở các cấp, các địa phương không tận tâm chữa trị. Chỉ với những thầy thuốc biết giữ “thiên lương”, làm theo y đức, cùng với cơ chế tăng cường chỉ đạo, phối hợp, kiểm tra từ cơ quan quản lư, cơn sốt giá thuốc mới thực sự được b́nh ổn. Và, điều quan trọng nữa là, với những người bán thuốc cứ “vô tư xé rào” - dù công khai hay lén lút - th́ các cơ quan có trách nhiệm sẽ xử lư nghiêm. Liệu người bệnh đă có thể yên tâm bởi cơ quan hữu trách đang nỗ lực hết ḿnh để “cầm” giá thuốc ở mức trần cho phép ?

Nhă Đan