(HNM) - Gần đây, chỉ trong một thời gian ngắn đă xảy ra hàng trăm vụ đ́nh công ở 35/63 tỉnh, thành phố trên cả nước. Dư luận không thể không đặt câu hỏi: V́ sao đ́nh công tự phát có xu hướng tăng? Ai là người bị thiệt hại sau khi xảy ra đ́nh công? Cách giải quyết đ́nh công tự phát như thế nào?...

Tại hội thảo về vấn đề tranh chấp lao động và đ́nh công tự phát (ngày 4-9), Tổng LĐLĐ Việt Nam đă công bố số liệu: 8 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra gần 400 vụ đ́nh công, tranh chấp lao động có đông người tham gia. Riêng TP Hồ Chí Minh xảy ra 146 vụ, gần 80.000 người tham gia; tỉnh Đồng Nai xảy ra gần 140 vụ với hơn 71.000 lượt người tham gia, ở 134 doanh nghiệp. Đặc biệt, từ đầu tháng 8 đến nay lại có thêm nhiều vụ đ́nh công liên tiếp xảy ra. Ở Hà Nội, 2.000 công nhân Công ty Sản xuất đồ chơi trẻ em ở khu CN Nam Phú Nghĩa (Chương Mỹ) đ́nh công đ̣i quyền lợi. Ở Hải Pḥng, hơn 1.000 công nhân Công ty May đ́nh công để đ̣i nợ tiền BHXH... Điều đáng bàn là các vụ đ́nh công trên đều tự phát, không theo tŕnh tự thủ tục pháp lư và 100% số vụ đ́nh công này không do công đoàn khởi xướng, lănh đạo, tổ chức theo quy định của pháp luật. Hậu quả là sự căng thẳng trong quan hệ giữa người lao động (NLĐ) và chủ doanh nghiệp (DN); mâu thuẫn nảy sinh giữa bộ phận NLĐ này với bộ phận NLĐ khác (như chuyện “ép” đ́nh công bằng vẩy mắm tôm ở Đồng Nai...).

Việc giải quyết hậu quả đ́nh công, hoặc tranh chấp lao động hiện nay c̣n nặng về xử lư t́nh huống mà chưa tập trung xử lư căn nguyên của vấn đề là mâu thuẫn quyền lợi giữa chủ DN với NLĐ và nâng cao nhận thức, ư thức về pháp luật cho cả hai bên.

Điều quan trọng là để có những cuộc đ́nh công đúng luật, công đoàn phải thể hiện vai tṛ chủ động tham gia giải quyết mâu thuẫn bằng h́nh thức đối thoại, ḥa giải, thương lượng - đây là giải  pháp hạn chế đ́nh công tự phát. Chủ DN và tổ chức công đoàn phải quan tâm tới đời sống sinh hoạt, nhà ở và các điều kiện khác, thậm chí cả đời sống chính trị cho NLĐ, thực hiện nghiêm túc cam kết với NLĐ. Song, thiết thực hơn cả là Nhà nước cần quan tâm đúng mức và kiểm soát chặt chẽ để chủ DN bảo đảm quyền lợi cho NLĐ. Đặc biệt là Nhà nước cần can thiệp đúng lúc, đúng chỗ bằng công cụ pháp luật chứ không phải bằng biện pháp hành chính, đồng thời có cơ chế pháp lư rơ ràng, cụ thể hóa Luật Lao động trong đời sống... Có như vậy  hy vọng mới có thể giải quyết được căn nguyên của t́nh trạng đ́nh công tự phát.

BẰNG GIANG