http://www.hanoimoi.com.vn

Giao dịch tại một công ty kinh doanh vàng bạc. Ảnh: Huyền Linh

(HNM) - Hạn chế nhập khẩu vàng được tính như một giải pháp tiết giảm nhập siêu. Tuy nhiên, vàng lại là một kênh đầu tư quan trọng, thậm chí hấp dẫn hơn cả chứng khoán, bất động sản. Một vấn đề đang gây tranh cãi giữa doanh nghiệp và các cơ quan chức năng là việc có barie nhập khẩu mặt hàng đặc biệt này tốt hay gây ra hiệu ứng ngược lại?

Cung ít, cầu nhiều

Mất cân đối cung cầu là nguyên nhân chính làm giá vàng trong nước luôn cao hơn giá vàng thế giới khoảng 10.000 - 20.000 đồng/chỉ. Lượng vàng nhập khẩu từ đầu năm đến nay quá ít so với nhu cầu thực tế. Trong khi đó, giá vàng thế giới những ngày qua có thời điểm đã giảm mạnh so với thời kỳ cao điểm đầu năm, chỉ xoay quanh mốc 850 USD/ounce. Đây là mức giá thuận lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu bởi chiều đi xuống của giá vàng chỉ nhất thời.

Thị trường vàng rất sôi động nhưng Ngân hàng Nhà nước chỉ đồng ý cho một số ngân hàng thương mại, Cty kinh doanh vàng được bổ sung hạn ngạch nhập khẩu 3,5 tấn vàng nguyên liệu. Theo phân bổ của Ngân hàng Nhà nước, trong 3,5 tấn hạn ngạch bổ sung này, Cty Kinh doanh Mỹ nghệ - Vàng bạc - Đá quý (Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam) được cấp 1.000kg, Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín được cấp 1.000 kg, Ngân hàng Đông Á được cấp 500kg, Cty Cổ phần Vàng bạc Đá quý SJC Phú Thọ là 500kg, Cty Cổ phần Vàng bạc Đá quý và Đầu tư thương mại Doji được cấp bổ sung 500kg. Tuy nhiên, ông Nguyễn Thanh Trúc, Tổng giám đốc Cty Kinh doanh Mỹ nghệ - Vàng bạc - Đá quý, cho biết: - Cty chúng tôi được phân bổ 1 tấn vàng trong đợt này nhưng trên thực tế đã bán khoảng 70% chỉ trong tháng 4, còn lại 30% cho cả quý IV. Nếu không được bổ sung thì doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn.

Thiếu vàng để kinh doanh là thực trạng chung của nhiều doanh nghiệp có chức năng nhập khẩu vàng. Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đã nhiều lần đề nghị Ngân hàng Nhà nước bãi bỏ giấy phép nhập khẩu để các doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có thay đổi.

“Chính thức”   không thông, chợ đen phát đạt

Dù vậy, một câu hỏi vẫn được đặt ra là liệu lượng vàng được cấp bổ sung đợt này có tác động như thế nào đến thị trường trong nước ?

Ông Trúc thông tin thêm:  - Trong thời gian qua, thị trường vàng  có biến động rất lớn. Quí I, lượng vàng nhập nhiều do có lợi thế là đầu tháng 3, 4, các ngân hàng thừa một số lượng lớn ngoại tệ, thậm chí một số ngân hàng thương mại quốc doanh thừa tới 200 triệu USD nên  Ngân hàng Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp nhập khẩu vàng, tranh thủ tiêu thụ số ngoại tệ trên. Sau đó, ngoại tệ khan hiếm do nhập siêu và các doanh nghiệp cần ngoại tệ để quyết toán nên giá ngoại tệ tăng. Có ý kiến do không hiểu được điểm này đã cho rằng nhập khẩu vàng góp phần vào nhập siêu. Nhận định này không chính xác. Nhu cầu nhập khẩu là có thực. Việt Nam là quốc gia nhập khẩu tới 95% “cầu” vàng, nhiều khả năng năm nay sẽ nhập thêm khoảng 90 tấn vàng (mặc dù vậy, con số  này vẫn thấp hơn nhiều so với nhu cầu).

Ngoài ra, Nhà nước cũng cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu vàng. Ông Trúc đã kiến nghị điều này 2, 3 năm nay. Vấn đề nằm ở chỗ Nhà nước chỉ lo “chảy máu vàng”. -  Song khi giá vàng quốc tế cao hơn, Nhà nước “không cho” thì vàng cũng được xuất khẩu lậu. Thị trường chính thức không được động đậy lại là cơ hội phát đạt của chợ đen. Để thị trường vàng lành mạnh, cần chấp nhận qui luật của nền kinh tế thị trường là cho “nhập” thì phải cho “xuất”. Theo tôi, ngoài vàng miếng thì vàng nguyên liệu cũng nên cho xuất khẩu bình thường. Nếu cơ chế này được thực hiện thì Nhà nước vừa chống được các hoạt động kinh doanh vàng trên thị trường chợ đen vừa có nguồn thu. - Ông Trúc cho biết.

Với hơn 80 triệu dân có tập quán tích trữ vàng, đặc biệt từ đầu năm đến nay, thị trường vàng trên thế giới và trong nước biến động mạnh khiến vàng trở thành kênh đầu tư sinh lời cao, nhu cầu vàng rất lớn. Đây là cơ hội tốt để các nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận. Sự hào hứng của hàng loạt ngân hàng thương mại trong cuộc đua huy động vàng thời gian vừa qua là minh chứng. Việc hạn chế nhập khẩu vàng được coi là một trong những biện pháp hạn chế nhập siêu nhưng trong bối cảnh hiện nay, khi vàng trở thành một kênh đầu tư quan trọng, thậm chí hấp dẫn hơn cả chứng khoán, bất động sản... thì việc tạo một hành lang pháp lý thông thoáng sẽ góp phần bảo đảm thị trường trong nước phát triển lành mạnh, tránh được chênh lệch giá quá lớn. Khi đó, Nhà nước có thể thu được một khoản thuế không nhỏ từ hoạt động xuất nhập khẩu vàng và một lượng ngoại tệ đáng kể.

Hiện rất nhiều nước đã bỏ giấy phép xuất nhập khẩu vàng, doanh nghiệp chỉ phải đăng ký hạn ngạch. Các doanh nghiệp kinh doanh vàng đang bổ sung lượng vàng nhập khẩu bị thiếu hụt bằng cách huy động vàng nhàn rỗi trong dân. Theo Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam, các ngân hàng thương mại đã huy động vốn bằng vàng khoảng 1-1,5 triệu lượng vàng miếng, tăng gấp gần 5 lần so với hai năm trước. Đây vẫn là con số hết sức khiêm tốn so với lượng vàng đang có trong dân bởi tổng lượng vàng nhập khẩu về Việt Nam trong khoảng 10 năm  trở  lại đây ước tính 580 - 620 tấn.

Dỡ barie đang là điều doanh nghiệp cũng như các nhà đầu tư cá nhân mong mỏi.

Trung Hưng

Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính (VAFI) kiến nghị cho phép  xuất khẩu vàng 4 tháng đầu năm 2008, Việt Nam đã nhập 43 tấn vàng bằng 1/2 khối lượng nhập khẩu năm 2007 và với trị giá khoảng 1,2 tỷ USD. Tốc độ nhập khẩu vàng quá lớn khiến cho VAFI lo ngại rằng từ nay cho đến cuối năm chúng ta phải dành một lượng ngoại tệ khoảng gần 4 tỷ USD cho việc nhập khẩu vàng, góp phần làm tăng tỷ lệ nhập siêu đang ở mức cao như hiện nay. VAFI cũng có kiến nghị với Ngân hàng nhà nước tăng thuế nhập khẩu vàng lên từ 10 - 20% nhằm hạn chế nhập siêu, tăng thu thuế cho ngân sách nhà nước. Để hạn chế việc nhập siêu do nhập khẩu vàng gây ra, ông Huỳnh Trung Khánh, Phó chủ tịch Hiệp hội Vàng Việt Nam cho biết Hiệp hội đang kiến nghị với ngân hàng nhà nước cho phép các đơn vị kinh doanh vàng được xuất khẩu vàng thay vì chỉ nhập khẩu một chiều như hiện nay.