http://www.hanoimoi.com.vn

(HNMO) - Sáng nay, 12/5, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự thảo Luật quản lý, sử dụng tài sản nhà nước. Nhiều đại biểu phản đối việc một số đơn vị sử dụng sai mục đích tài sản nhà nước, cho thuê trụ sở hoặc một phần trụ sở để làm nhà hàng, quán bia, địa điểm tổ chức tiệc cưới...

Vấn đề trên cũng đã được Ủy ban thường vụ Quốc hội đề cập trong báo cáo giải trình việc tiếp thu, sửa đổi Dự thảo Luật quản lý, sử dụng tài sản nhà nước.

Uỷ ban thường vụ Quốc hội cho rằng, tài sản nhà nước được đầu tư, trang bị cho cơ quan nhà nước là để phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụ. Trường hợp tài sản không được sử dụng hoặc sử dụng không hết thì phải được thu hồi, điều chuyển cho cơ quan khác để bảo đảm tài sản được sử dụng, phát huy tối đa công dụng của nó. Nếu để cơ quan nhà nước cho thuê tài sản nhà nước sẽ đồng nghĩa với việc cho cơ quan nhà nước kinh doanh, như vậy không đúng với chức năng của cơ quan nhà nước theo quy định của pháp luật và cũng không đúng với mục đích của việc đầu tư, trang bị tài sản.

Thực tế cho thấy đã có không ít trường hợp tổ chức, cá nhân lợi dụng việc cho thuê tài sản nhà nước tại các cơ quan nhà nước để tham ô, trục lợi, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước và sao nhãng việc thực hiện nhiệm vụ được giao. Do đó, Ủy ban thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội quy định về vấn đề này theo hướng cơ quan nhà nước không được sử dụng tài sản nhà nước vào mục đích cá nhân, cho thuê hoặc thực hiện hoạt động kinh doanh khác.

Một số ý kiến đề nghị đối với tài sản nhà nước là hội trường, phương tiện vận tải do cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội quản lý, sử dụng hiện đang cho thuê cần phải được thu hồi để điều chuyển cho cơ quan, tổ chức khác. Có ý kiến đề nghị bổ sung quy định về trường hợp dùng tài sản của cơ quan nhà nước sử dụng không hết công suất cho cơ quan, tổ chức khác sử dụng theo đúng mục đích để bảo đảm khai thác hiệu quả tài sản nhà.

Uỷ ban thường vụ Quốc hội đã tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng giao Chính phủ sắp xếp lại việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nước theo đúng mục đích được giao, bảo đảm để tài sản nhà nước không sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích, vượt tiêu chuẩn, định mức, chế độ quy định phải được thu hồi trước ngày 31 tháng 12 năm 2010; quy định cụ thể việc chuyển nhà khách của cơ quan nhà nước sang hoạt động theo cơ chế đơn vị sự nghiệp công lập hoặc doanh nghiệp; việc sử dụng hội trường, phương tiện vận tải của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội dùng không hết công suất cho cơ quan, tổ chức khác của Nhà nước sử dụng theo đúng mục đích và thu một khoản kinh phí để bù đắp chi phí (Điều 40).

Giải trình về việc Điều 16 quy định tài sản nhà nước không được cho thuê nhưng tại khoản 4 Điều 2, khoản 1 Điều 7, khoản 2 Điều 9, khoản 2 Điều 10, khoản 3 Điều 11 có quy định về việc cho thuê tài sản nhà nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội cho biết, Chương I và Chương II của dự thảo Luật gồm các quy định áp dụng chung cho việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các cơ quan, tổ chức khác; trong đó đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính thì được cho thuê tài sản nhà nước. Do đó, đề nghị Quốc hội cho giữ như trong dự thảo Luật.

Về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập (Chương IV),  Uỷ ban thường vụ Quốc hội nhận thấy, hiện tại các đơn vị sự nghiệp công lập đang được cho thuê tài sản nhà nước. Thực tế cho thấy, có những trường hợp đã lợi dụng sự không tách bạch giữa quản lý nhà nước về tài sản nhà nước và quản lý đơn vị sự nghiệp công lập có thu, tạo nên sự không đồng bộ, thiếu công bằng trong quản lý, sử dụng tài sản nhà nước ở các đơn vị này.

Ủy ban thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội quy định theo hướng chia các đơn vị sự nghiệp công lập thành hai loại: đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính và đơn vị sự nghiệp công lập chưa tự chủ tài chính. Đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính được cho thuê tài sản nhà nước để bảo đảm tính tự chủ của đơn vị, bảo đảm tài sản được sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng lãng phí, không khai thác hết công dụng của tài sản. Đối với đơn vị sự nghiệp công lập chưa tự chủ tài chính thì không được cho thuê tài sản nhà nước như quy định đối với cơ quan nhà nước. Đồng thời giao Chính phủ quy định tiêu chí xác định đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính và đơn vị sự nghiệp công lập chưa tự chủ tài chính.

Về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội (Điều 35), tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp (Điều 36), tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp (Điều 37), Uỷ ban thường vụ Quốc hội đã tiếp thu và quy định trong dự thảo Luật theo hướng: Đối với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tài sản nhà nước mà Nhà nước giao hoặc cấp kinh phí để đầu tư xây dựng, mua sắm thì tài sản đó thuộc sở hữu của Nhà nước; việc quản lý, sử dụng tài sản này được thực hiện theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại cơ quan nhà nước (Điều 35).

Đối với tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tài sản nhà nước là trụ sở làm việc hoặc tài sản khác gắn liền với đất mà Nhà nước giao cho tổ chức quản lý, sử dụng thì thuộc sở hữu của Nhà nước; việc quản lý, sử dụng các tài sản này được thực hiện theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại cơ quan nhà nước; tài sản khác mà Nhà nước giao thì thuộc sở hữu của tổ chức và được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về dân sự, pháp luật có liên quan và Điều lệ của tổ chức (Điều 36).

Đối với tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tài sản nhà nước là trụ sở làm việc hoặc tài sản khác gắn liền với đất mà Nhà nước đã giao cho tổ chức quản lý, sử dụng thì thuộc sở hữu của Nhà nước; việc quản lý, sử dụng các tài sản này thực hiện theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại cơ quan nhà nước; tài sản khác mà Nhà nước đã giao thì thuộc sở hữu của tổ chức và được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về dân sự, pháp luật có liên quan và Điều lệ của tổ chức (Điều 37).

Ủy ban thường vụ Quốc hội cũng đã tiếp thu và chỉnh lý một số quy định về việc phân định quản lý nhà nước về tài sản nhà nước và quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, phân cấp trách nhiệm rõ ràng cho từng chủ thể như Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, các bộ và cơ quan ngang bộ, HĐND... Ví dụ Điều 7 quy định: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về tài sản nhà nước và có trách nhiệm: Ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước; Phân cấp đầu tư xây dựng, mua sắm, xác lập quyền sở hữu của Nhà nước về tài sản, thuê, sửa chữa, bảo dưỡng, điều chuyển, thu hồi, thanh lý, bán, liên doanh, liên kết, cho thuê, tiêu huỷ tài sản nhà nước. Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, xe ô tô và các tài sản khác có giá trị lớn, trang bị phổ biến tại cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Liên quan đến việc quy định cụ thể trong Luật về tiêu chuẩn, định mức, chế độ sử dụng các loại tài sản, bao gồm cả tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, Ủy ban thường vụ Quốc hội nhận thấy, hiện nay tài sản nhà nước gồm nhiều loại khác nhau do cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, sử dụng. Với từng loại tài sản, tiêu chuẩn, định mức, chế độ áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị cũng khác nhau và cần được thường xuyên sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tế. Do đó, Luật chỉ nên quy định nguyên tắc phân cấp, còn tiêu chuẩn, chế độ, định mức đối với từng loại tài sản được giao cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở trung ương quy định cụ thể.

Đối với việc mua sắm tài sản nhà nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội nhận thấy tại Điều 14 của dự thảo Luật chỉ giao Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ,…quyết định hoặc phân cấp quyết định mua sắm tài sản nhà nước trong phạm vi quản lý của bộ, ngành, còn việc thống nhất quản lý nhà nước về tài sản nhà nước và phân cấp đầu tư trong phạm vi cả nước là thuộc thẩm quyền chung của Chính phủ. Quy định như vậy cũng là phù hợp với chủ trương tăng cường phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước. Vì vậy, nên giữ như trong dự thảo Luật.

Về thanh lý, bán và tiêu hủy tài sản nhà nước (các điều 22, 23, 24), có ý kiến đề nghị việc thanh lý, bán tài sản nhà nước phải được thực hiện công khai, công bố rộng rãi. Có ý kiến đề nghị nhập quy định về thanh lý tài sản và bán tài sản nhà nước thành một điều. Ủy ban thường vụ Quốc hội xin được tiếp thu bổ sung nguyên tắc công khai trong việc thanh lý, bán tài sản. Tuy nhiên, thanh lý tài sản và bán tài sản là hai chế định pháp lý khác nhau, trường hợp nào được bán, trường hợp nào được thanh lý, thẩm quyền quyết định bán và thẩm quyền quyết định thanh lý khác nhau. Do đó xin được giữ hai điều riêng về thanh lý và về bán tài sản nhà nước như trong dự thảo Luật.

Việc công khai quản lý, sử dụng tài sản nhà nước (Điều 26) cũng được nhiều ý kiến đề nghị nên quy định cụ thể nội dung công khai, hình thức công khai, thời gian và phạm vi công khai trong Luật để Luật có hiệu lực điều chỉnh cao. Ủy ban thường vụ Quốc hội nhận thấy, việc quy định cụ thể nội dung, hình thức, thời gian và phạm vi công khai là cần thiết. Tuy nhiên, tài sản nhà nước có rất nhiều loại khác nhau, mỗi loại lại có công năng, mục đích, chế độ quản lý, sử dụng khác nhau, nên không thể quy định cụ thể chi tiết nội dung, hình thức công khai đối với từng loại tài sản ngay trong Luật. Do đó, nên giao Chính phủ quy định cụ thể nội dung, hình thức công khai trong quản lý, sử dụng tài sản nhà nước.

Đại biểu Nguyễn Lân Dũng (Đắc Lắk): Chúng ta không thể cho phép các cơ quan nhà nước cho thuê trụ sở làm nhà hàng, địa điểm tổ chức tiệc cưới, quán bia... như hiện nay. Tất cả các cơ quan nhà nước phải sử dụng tài sản đúng mục đích. Tôi đề nghị nên quy định rõ hình thức xử lý đối với người đứng đầu những nơi để xảy ra sai phạm và xử lý một vài trường hợp để làm gương. Ngoài ra, làm rõ việc chi quỹ công đoàn. Hiện một số trụ sở kinh doanh nhà hàng, khách sạn của công đoàn đang làm ăn rất khấm khá, vậy khoản tiền thu được này phục vụ cho ai? Đại biểu Nguyễn Văn Nhượng (Quảng Bình): Theo tôi, Dự thảo Luật nên bổ sung quy định về trách nhiệm của Thủ tướng phải báo cáo định kỳ trước Quốc hội việc quản lý và sử dụng tài sản Nhà nước. Đồng thời, nghiên cứu lại chế độ pháp lý đối với việc sử dụng tài sản công theo hướng cụ thể, hạn chế tình trạng sử dụng tài sản công sai mục đích đang khá phổ biến tại các cơ quan nhà nước như hiện nay.