http://www.hanoimoi.com.vn

Đại biểu Quốc hội tỉnh Hoà Bình Trần Việt Hưng phát biểu ý kiến-Ảnh: TTXVN

(HNMO) - Phần lớn thời gian của ngày làm việc hôm nay, 22/5, các đại biểu Quốc hội thảo luận về Dự án Luật cán bộ, công chức. Những vấn đề gây tranh luận sôi nổi tập trung vào cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ, công chức và chế độ tiền lương.

Các quy định tuyển dụng cán bộ, công chức hiện nay rất bất cập

Đại biểu Trịnh Tiến Long (Bắc Kạn) khi bàn đến nội dung tuyển dụng cán bộ, công chức cho rằng, các quy định về tuyển dụng cán bộ, công chức theo quy định hiện hành còn rất nhiều bất cập về phương thức, cách thức tuyển dụng, đặc biệt là quy định nội dung và các môn thi tuyển và chế độ ưu tiên xét tuyển, quy định về các môn thi bắt buộc chung và cách tính điểm.

Theo ông Long, việc cho điểm ưu tiên đến 30 điểm trên thang điểm 100 cho các đối tượng ưu tiên xét tuyển bao gồm các đối tượng chính sách, người có công, dân tộc thiểu số quá chênh lệch so với những đối tượng không thuộc diện ưu tiên làm cho các cơ quan không tuyển được người có chuyên môn phù hợp, có năng lực thực sự, đáp ứng những tiêu chuẩn, nhu cầu công việc nhất là các lĩnh vực chuyên môn, ngành có yêu cầu chuyên môn cao chẳng hạn như ngành y tế.

Đại biểu Long đề nghị cần xây dựng một phương pháp tuyển dụng hợp lý theo hướng quy định phương pháp tuyển dụng khác nhau theo nhóm nghề, theo lĩnh vực và có cơ chế phân cấp cho địa phương, cơ sở chủ động áp dụng phương pháp tuyển dụng linh hoạt phù hợp với đặc điểm hoàn cảnh của địa phương, của cơ sở.

Thống nhất với việc phải đề ra một cơ chế tuyển dụng cán bộ, công chức mới, đại biểu Lê Văn Cuông (Thanh Hóa) nhận xét, thực tế hiện nay nhiều người muốn có được một chỗ làm việc trong cơ quan Nhà nước phải bỏ ra hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng tùy theo vị trí công tác, dẫn đến hệ quả người có phẩm chất năng lực nhưng không có tiền, hoặc không chịu chạy sẽ không được tuyển dụng. Ngược lại, có người không đủ tiêu chuẩn, điều kiện, nhưng do thân quen hoặc do chạy chọt để được tuyển dụng, làm cho chất lượng công chức ngày càng giảm sút.

Nguyên nhân của thực trạng trên, theo đại biểu Cuông, là do việc phân cấp tuyển dụng chưa chặt chẽ và cách thức tiến hành còn nhiều sơ hở, tạo điều kiện cho hoạt động ngầm của nạn chạy chọt, tham nhũng, hối lộ tồn tại, phát triển. Mặt khác, việc thi tuyển công chức vừa qua còn nhiều bất cập, nặng về kiến thức hành chính, nhẹ về kiến thức chuyên môn và mang tính hình thức vì thí sinh được cơ quan, đơn vị đã hợp đồng giới thiệu đi thi thì mới được tuyển dụng. Còn thí sinh đăng ký tự do, dù cho được điểm cao, được Sở Nội vụ giới thiệu nhưng nhiều khi không được cơ quan, đơn vị có nhu cầu xem xét, tuyển dụng vì đã có người giữ chỗ. Hơn nữa, có tuyển người yếu, kém vào cơ quan Nhà nước thì Thủ trưởng đơn vị cũng không chịu trách nhiệm gì.

Đại biểu Cuông đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung vào dự án luật một điều với nội dung như sau: "hàng năm, căn cứ vào chỉ tiêu biên chế được giao, cơ quan nội vụ với bộ, ngành Trung ương , tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức chiêu sinh thi tuyển theo ngành, nghề chuyên môn và phân bổ thí sinh trúng tuyển có ưu tiên thí sinh thuộc diện chính sách hoặc đã có quá trình công tác từ 2 năm trở lên về các cơ quan, đơn vị có nhu cầu theo quy định của pháp luật. Người quyết định tuyển dụng phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình".

Cơ chế tiền lương hợp lý mới giữ "chân" được cán bộ giỏi

Đại biểu Nguyễn Thành Tâm (Tây Ninh) cũng rất băn khoăn với chế độ tiền lương của công chức hiện nay, bởi nó liên hệ mật thiết đến tình trạng mất cán bộ có trình độ cao tại các cơ quan Nhà nước hiện nay.

Theo đại biểu Tâm, mỗi người khi đi làm việc đều có hai động lực: thu nhập và tinh thần, nhưng động lực về thu nhập là chính. Hiện nay nhiều cán bộ, công chức rất băn khoăn về vấn đề thu nhập tiền lương. Nhưng trong Dự luật cán cộ, công chức đề cập đến chính sách tiền lương rất chung, khi đọc vào đây người cán bộ, công chức khó có thể hình dung được mình sẽ được hưởng mức thu nhập như thế nào. Như vậy rất khó cho người được tuyển dụng cũng như đội ngũ làm công tác quản lý tuyển dụng, bởi vì nói là tiền lương được điều chỉnh phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, vậy thế nào là phù hợp?

Đại biểu Tâm đề nghị Ban soạn thảo luật có thể đặt ra một chỉ tiêu định lượng, giúp cho cán bộ, công chức cũng như người quản lý cán bộ, công chức có cơ sở để đặt ra và hướng đến.

Đồng tình với quan điểm của đại biểu Tâm, đại biểu Trần Việt Hưng (Hoà Bình) đề nghị dự luật nên quy định, công chức được đảm bảo tiền lương tương xứng với ngạch bậc, phụ cấp, chức danh lãnh đạo, phụ cấp nghề nếu có. Hiện nay, tiền lương của chúng ta trả chưa thực sự xứng đáng với nhiệm vụ được giao. Ông cho rằng, chúng ta cần phải có biện pháp tốt hơn nữa, phù hợp hơn nữa để đưa những người tài, người giỏi vào bộ máy hành chính Nhà nước, để nâng cao hiệu quả, hiệu lực của cơ quan hành chính Nhà nước trong những năm tới.

Bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo phải dân chủ, công khai, cạnh tranh

Đại biểu Lê Văn Cuông (Thanh Hoá)  nhận xét, mặc dù về mặt pháp lý quy định bổ nhiệm cán bộ, lãnh đạo hiện nay khá chặt chẽ, qua nhiều cấp giới thiệu, phát huy dân chủ nhưng trên thực tế "con voi vẫn chui lọt lỗ kim". Bởi, ở nhiều nơi dân chủ chỉ là hình thức, còn quyền quyết định bổ nhiệm vẫn thuộc về một nhóm người, thậm chí chỉ ở người đứng đầu. Mặt khác, nạn chạy chức, chạy quyền là hoạt động ngầm tinh vi, nên chỉ biết hiện tượng chứ rất khó quy trách nhiệm...

Theo đại biểu Cuông, luật cán bộ, công chức nên bổ sung nguyên tắc bổ nhiệm theo hướng dân chủ, công khai, minh bạch, có cạnh tranh bình đẳng giữa các ứng cử viên và người có thẩm quyền quyết định bổ nhiệm phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Đồng thời, thực hiện việc bổ nhiệm theo phương thức phải có nhiều ứng cử viên của một vị trí lãnh đạo và các ứng cử viên phải trình bày chương trình hành động của mình nếu được bổ nhiệm trước Hội đồng thẩm định; thành lập Hội đồng thẩm định để thẩm định hồ sơ, phẩm chất năng lực, uy tín, tổ chức đối thoại và đánh giá kết quả theo tiêu chí cụ thể đối với từng ứng cử viên; tập thể cấp ủy hoặc tập thể lãnh đạo có thẩm quyền xem xét quyết định trên cơ sở báo cáo kết quả đánh giá của Hội đồng thẩm định.

Đề cập đến vấn đề bình đẳng giới trong khâu bổ nhiệm cán bộ, đại biểu Huỳnh Văn Tí (Bình Thuận) cho rằng, việc dự thảo yêu cầu trong quá trình làm công tác nhân sự không được định kiến về giới là đúng nhưng chưa đủ vì trên thực tế, không chỉ chúng ta đề phòng định kiến về giới mà điều đáng quan tâm hơn là định kiến cá nhân trong việc xem xét, bố trí bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ. Một khi có định kiến với ai đó thì người ta có thể đưa ra hàng loạt lý do để từ chối việc bổ nhiệm hoặc buộc phải điều động, luân chuyển người cán bộ công chức đó sang lĩnh vực khác...

Theo đại biểu Tí, nên có quy định nghiêm cấm mọi trường hợp vi phạm về nguyên tắc, quy trình, thủ tục trong việc xem xét, bố trí cán bộ hoặc lợi dụng tình cảm thân quen nhận, đưa quà cáp biếu xén để bố trí, bổ nhiệm công tác cán bộ.

Hồng Vân (lược ghi)