Kỳ 2: Thiệt tḥi v́ ... đi đầu!
22/06/2008 19:13
(HNMO) – Như kỳ I của HNMO đă đưa, nhiều năm nay do việc quản lư giết mổ ở Hà Nội chưa được đưa vào quy củ dẫn tới vẫn tồn tại những ḷ giết mổ lậu, mất vệ sinh, gây bức xúc cho XH. Tuy nhiên, có những doanh nghiệp (DN) quyết tâm đi tiên phong lĩnh vực này th́ lại phải chịu nhiều thiệt tḥi
Là DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, trước những bức xúc về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), từ những năm 90 của thế kỷ trước, Cty TNHH Nhà nước 1 thành viên đầu tư và phát triển nông nghiệp Hà Nội (HADICO) đă đầu tư sản xuất các sản phẩm rau, củ, quả an toàn phục vụ người dân Thủ đô. Đến nay, Cty là một DN có thương hiệu trong lĩnh vực này và cũng là DN duy nhất có hàng trăm ha đất ở Hà Nội để tổ chức từ khâu sản xuất đến tiêu thụ hàng chục loại sản phẩm rau, củ quả an toàn có mă số, mă vạch, được thị trường chấp nhận.
Nhà máy giết mổ gia cầm tập trung của Cty Hadico có quy mô hiện đại trên
diện tích 5000 m2 ở xă Minh Khai (Từ Liêm). Ảnh: Tr. Quang
Đối với lĩnh vực giết mổ, từ lâu ban lănh đạo Cty đă xác định đây là lĩnh vực rất khó khăn. Do vậy, khi được thành phố tin tưởng giao nhiệm vụ, đầu năm 2006 Cty vẫn quyết tâm thực hiện dự án đầu tư XD dây chuyền giết mổ gia cầm tập trung tại xă Minh Khai (Từ Liêm). Chỉ trong 6 tháng Cty đă hoàn thành các hạng mục đầu tư, nhập khẩu máy móc thiết bị và đưa nhà máy vào vận hành vào tháng 7/2006 tại xă Minh Khai (Từ Liêm). Đây là nhà máy duy nhất trên địa bàn thành phố được xây dựng hiện đại, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về VSATTP. Với tổng tổng diện tích khoảng 5000m2, nhà máy được thiết kế đồng bộ: Có khu vực nhốt gia cầm sống, giết mổ, sơ chế thịt gia cầm, khu cách ly gia cầm ốm, và có cổng riêng biệt để xuất, nhập gia cầm, cũng như hệ thống xử lư nước thải, đạt chuẩn phù hợp với công suất giết mổ. Toàn bộ dây chuyền được thiết kế theo tiêu chuẩn châu Âu được sử dụng vật liệu bằng sắt không gỉ... Đặc biệt, quá tŕnh giết mổ, từ khâu nhập gia cầm, giết mổ, vặt lông… đến đóng gói, đưa sản phẩm ra thị trường đều được thực hiện trong một quy tŕnh khép kín đảm bảo vệ sinh. Cụ thể, gia cầm nhập về từ các trang trại lớn, qua khâu kiểm dịch thú y, được đưa vào chuồng nuôi nhốt, cho uống nước sạch nghỉ ngơi, kiểm tra lâm sàng. Sau đó được gây ngất bằng điện, cắt tiết, làm lông, móc ḷng, diều, nội tạng, làm sạch, khử trùng, đóng dấu thú y trước khi đóng gói đưa vào kho lạnh bảo quản…
Khi việc giết mổ tự do ngoài chợ c̣n chưa bị cấm...
Bài bản và đầu tư quy mô là vậy, thế nhưng dây chuyền giết mổ lại không đạt được hiệu quả như mong muốn. Theo ông Phạm Tất Trung, Giám đốc Xí nghiệp Kinh doanh gia súc gia cầm và Chế biến thực phẩm HADICO: Dây chuyền có công suất đạt tới 700 con/giờ, nhưng chưa bao giờ nhà máy dám vận hành hết công suất bởi rất ít người dân đưa gia cầm vào đây để mổ. Phần th́ xa trung tâm, phần khác th́ các chủ gia cầm ngại đưa gia cầm vào đây mổ bởi công tác kiểm tra nguồn gốc và vệ sinh thú y rất chặt chẽ. Phần nữa là ngoài chợ đa phần người tiêu dùng vẫn ham rẻ, chưa chấp nhận mua thịt gia cầm sạch với giá cao hơn. Do vậy, tuy mới thành lập, nhưng cơ sở đă gặp rất nhiều khó khăn khi phải vận hành với công suất nhỏ. Có thời gian đă phải tạm dừng hoạt động, v́ một lẽ đơn giản là càng làm… th́ càng lỗ.
Theo tính toán của ông Phạm Tất Trung, trung b́nh mỗi kg gia cầm được giết mổ tại đây ra thị trường sẽ có giá thành cao hơn bên ngoài khoảng hơn 5 ngh́n đồng. Nếu ở bên ngoài người ta chỉ cần một con dao, cái thớt, ấm nước sôi là có thể giết mổ được gia cầm th́ ở Cty phải thực hiện trên dây chuyền với đủ loại chi phí: Nào tiền khấu hao máy móc, chi phí nhân công, bảo vệ, tiền điện, tiền nước, vận chuyển… V́ vậy, việc giá thành cao là đương nhiên, và HADICO khó có thể cạnh tranh được với các điểm giết mổ lậu, mất vệ sinh, khó thu hút được các chủ gia cầm đưa vật nuôi vào giết mổ. Làm nghiêm chỉnh, đầu tư quy mô như vậy, nhưng hiệu quả lại thấp, không bằng các ḷ mổ lậu, quy mô nhỏ, làm ăn láo nháo vốn vẫn đang tồn tại trên thị trường hiện nay.
...Th́ các cơ sở giết mổ hiện đại, hợp vệ sinh sẽ luôn ở t́nh trạng... "treo niêu"
Ảnh: Tr. Quang
Như vậy có thể trả lời được câu hỏi: Tại sao hàng trăm điểm giết mổ của Hà Nội vẫn tồn tại nhếch nhác và mất vệ sinh, gây bức xúc cho toàn xă hội, trong khi việc xây dựng các ḷ giết mổ tập trung, đảm bảo quy tŕnh VSATTP lại khó thực hiện, cho dù chính quyền TP liên tục hô hào, kêu gọi mà các DN vẫn e ngại, không dám đầu tư. Chi cục trưởng Chi cục Thú y Hà Nội, ông Trần Mạnh Giang thừa nhận: “-Mặc dù thành phố đă có những chính sách ưu đăi cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực giết mổ tập trung như ưu đăi đất đai, địa điểm cho vay tín dụng, miễn, giảm thuế… Tuy nhiên, các doanh nghiệp đến nay vẫn không mấy mặn mà đầu tư XD ḷ mổ, bởi bỏ tiền lớn đầu tư mà không thấy lợi nhuận đâu…
Rơ ràng rằng, h́nh thức giết mổ tập trung, bài bản, đúng tiêu chuẩn đ̣i hỏi chi phí cao và DN sẽ không thể cạnh tranh được với các h́nh thức giết mổ khác, nếu không có những chính sách đồng bộ của các cấp chính quyền trong việc lập lại kỷ cương, kiên quyết dẹp bỏ những điểm giết mổ lậu, kém vệ sinh, đưa các chủ gia súc, gia cầm vào những điểm giết mổ tập trung theo quy định.
Tổng giám đốc HDICO, ông Phan Minh Nguyệt bức xúc nói: - Để có một hệ thống giết mổ tập trung, đưa hoạt động giết mổ của Hà Nội vào nề nếp là một vấn đề khó, nhưng không phải không làm được. Thành phố cần phải có những giải pháp quyết liệt và coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng với sự vào cuộc của các cấp chính quyền và ngành chức năng. Đặc biệt là các chế tài xử phạt phải cần đủ sức răn đe. Bên cạnh đó, thành phố cũng cần đẩy mạnh tiến độ xây dựng các cơ sở giết mổ tập trung, đúng quy chuẩn tại các cửa ngơ thành phố và phải có biện pháp quyết liệt để các chủ giết mổ vào đây thực hiện việc giết mổ tập trung. Đối với thực phẩm khi lưu thông trên thị trường phải có đóng dấu, dán tem của cơ quan thú y, nếu lực lượng quản lư tại các chợ, công an, quản lư thị trường khi phát hiện vi phạm phải kiên quyết tịch thu, tiêu huỷ…
|
* Theo thống kê chưa đầy đủ, qua 3 năm thực hiện pháp lệnh VSATTP cả nước mới có khoảng 10% cơ sở được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện. Chất lượng VSATTP bị thả nổi kéo theo các mối nguy về ngộ độc thực phẩm, nguy hiểm nhất đó là nguồn lây vi khuẩn tả trong cộng đồng, khiến bệnh tiêu chảy cấp ngày càng tăng nhanh. C̣n theo Sở Y tế Hà Nội, tính đến nay Hà Nội đă có hơn 40 ca tiêu chảy cấp nguy hiểm dương tính với phẩy khuẩn tả. Chưa có ca dịch thứ phát và không có trường hợp tử vong. Tuy nhiên, nguy cơ bùng phát dịch vào mùa hè này vẫn c̣n rất lớn. Hiệu quả của việc khống chế dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm phụ thuộc rất nhiều mức độ cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường, VSATTP và sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền thành phố. |
Trọng Quang – Văn Hóa