http://www.hanoimoi.com.vn

Một năm học mới hi vọng vào những điều đổi mới. Ảnh: Nguyệt Ánh

(HNM) - Năm học 2008-2009 được xác định là “Năm học đẩy mạnh ứng dụng CNTT, đổi mới quản lý tài chính và triển khai phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh (HS) tích cực”.

Việc xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, lành mạnh, công bằng, tạo điều kiện để mọi HS phát huy khả năng được coi là bước đột phá quan trọng, không chỉ nhằm nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục, mà còn để mỗi ngày đến trường với HS thực sự là một ngày vui. Đây cũng là nội dung được Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh trong cuộc họp báo chuẩn bị năm học mới tổ chức ngày 26-8.

Trường học thân thiện, học sinh tích cực

Phong trào xây dựng “trường học thân thiện, HS tích cực” được triển khai với 5 nội dung: xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp; dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm HS, giúp HS tự tin trong học tập; rèn luyện kỹ năng sống cho HS; tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh; tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa ở địa phương. Vào dịp khai giảng năm học mới 2008-2009, các địa phương sẽ chính thức phát động phong trào, với yêu cầu mỗi địa phương phải có một trường học ở mỗi cấp học triển khai phong trào. Có nghĩa là trong năm học đầu tiên này, toàn quốc sẽ có ít nhất gần 200 trường học thân thiện.

Có vẻ như, sau nhiều năm triển khai công tác xã hội hóa giáo dục, với phong trào này ngành GD-ĐT đã tìm được cách xã hội hóa hoạt động giáo dục một cách đúng đắn. Xã hội hóa giờ không chỉ là việc đóng góp tiền của để xây dựng trường, hay huy động nguồn lực để đa dạng hóa loại hình trường mà như mục tiêu của phong trào đã được ghi rõ trong Chỉ thị do Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân ký  ban hành ngày 22-7: “Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội”. Yêu cầu đặt ra cho phong trào này không chỉ là  “tập trung các nguồn lực để giải quyết dứt điểm những yếu kém về cơ sở vật chất, thiết bị trường học, tạo điều kiện cho HS khi đến trường được an toàn, thân thiện, vui vẻ” mà còn là “ huy động và tạo điều kiện để có sự tham gia họat động đa dạng và phong phú của các tổ chức, cá nhân trong việc giáo dục văn hóa, truyền thống, lịch sử cách mạng cho HS”.

Trường TH Ngô Gia Tự, một trong những ngôi trường có cơ sở vật chất khang trang của quận Long Biên. Ảnh: Trung Kiên

Để phong trào không chỉ là phong trào

Có lẽ, không có ngành nào có nhiều hoạt động thi đua, nhiều cuộc thi, nhiều phong trào và cuộc vận động như ở ngành giáo dục. Ngay trong thời điểm này, ngoài phong trào truyền thống như “Dạy tốt học tốt”, cuộc vận động “Kỷ cương - tình thương - trách nhiệm” còn có phong trào xây dựng “trường học thân thiện, HS tích cực”, cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”, “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”. Mỗi địa phương lại có những phong trào, cuộc vận động riêng. Vậy làm thế nào để phong trào xây dựng “trường học thân thiện, HS tích cực” không chỉ là phong trào và sẽ mang lại những hiệu quả tích cực?

Một phần câu trả lời đã có trong chính kế hoạch liên ngành. Trong 6 nội dung phối hợp, kế hoạch đã xác định rõ nhiệm vụ của mỗi ngành với những yêu cầu cần đạt được rất cụ thể. Ví như ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải xác định và giới thiệu với ngành GD- ĐT các di tích lịch sử tại mỗi địa phương để mỗi trường nhận chăm sóc một di tích, từ đó HS tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, thậm chí trở thành những hướng dẫn viên du lịch danh dự cho khách du lịch. Hay với nội dung phát triển trò chơi dân gian trong nhà trường, ngành văn hóa tổ chức biên tập, giới thiệu các trò chơi, các loại hình văn hóa nghệ thuật dân gian, còn Đoàn thanh niên thì đảm nhiệm việc tổ chức các trò chơi này cho HS. Và, như lời của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân: HS sẽ là một chủ thể tham gia vào quá trình cải thiện môi trường giáo dục, và chính nơi ấy thu hút các em đến học, đến chơi, tham gia hoạt động xã hội. Vì thế, HS sẽ có trách nhiệm, cảm thấy việc mình làm là cần thiết và dần hình thành ý thức, thói quen.

Thêm nữa, cách triển khai của phong trào cũng theo hướng rất mở- các địa phương có thể lựa chọn nội dung cụ thể để triển khai sao cho phù hợp với điều kiện của nhà trường. Không giống với nhiều phong trào thi đua khác, ở đây, tính tự giác được đặt lên hàng đầu, với yêu cầu “không gây áp lực, quá tải trong công việc của nhà trường”, để nhằm đạt mục tiêu cao nhất là làm cho chất lượng giáo dục toàn diện được nâng lên và có dấu ấn mạnh mẽ của địa phương.

Hồng Hạnh

Một số nhiệm vụ trọng tâm năm học 2008-2009: - Huy động ít nhất từ 92%- 95% trẻ 5 tuổi; 75% trẻ mẫu giáo; 20% trẻ nhà trẻ ra lớp - Năm 2010, phấn đấu có 98% số người từ 15 tuổi trở lên biết chữ. - Xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử cho từng môn học, hình thành thư viện bài giảng điện tử. - Thực hiện 3 công khai: công khai chất lượng đào tạo; công khai điều kiện cơ sở vật chất, giáo viên; công khai thu, chi tài chính; 4 kiểm tra: kiểm tra việc phân bổ, sử dụng ngân sách; kiểm tra việc thu, sử dụng học phí; kiểm tra việc sử dụng các khoản đóng góp tự nguyện; kiểm tra việc thực hiện chương trình kiên cố hóa trường, lớp học và nhà công vụ.