http://www.hanoimoi.com.vn

Chùa Láng, di tích lịch sử đã được xếp hạng

Chùa Láng (Chiêu Thiền tự) là ngôi chùa cổ rất nổi tiếng thuộc phường Láng Thượng (quận Đống Đa). Tượng thờ trong chùa có tới 98 pho, làm bằng nhiều chất liệu, nhưng đáng chú ý hơn cả là tượng Thánh sư Từ Đạo Hạnh. Tượng được tạo tác độc đáo, khuôn bằng dây đồng, dùng sợi mây cuốn kết lại rồi bả sơn và cuối cùng là sơn son thếp vàng.

Tượng Từ Đạo Hạnh đặt trong khám có rèm vải che kín đặt trên bệ gian chính giữa. Sư trụ trì thấy pho tượng bị mọt, dỡ ra  tu tạo, đã phát hiện 7 đồng tiền và 1 gương đồng yểm trong lòng. Những đồng tiền này có thể giúp đoán định niên đại pho tượng. Rộng hơn là niên đại tu tạo các pho tượng khác và nhiều bộ phận kiến trúc trong chùa. Vì thế người ta đã dập hoa văn, chụp ảnh, cân đo di vật để nghiên cứu.

7 đồng tiền rất đẹp và giống nhau  như đúc cùng một khuôn. Mặt tiền có 4 chữ Hán “Đại Thuận Thông Bảo” rất rõ ràng. Tiền đúc tròn, lỗ vuông. Mép có gờ viền đậm. Lỗ tiền vuông, gờ viền mảnh hơn nhưng rất đều sắc nét. Lưng tiền cũng nổi gờ viền mép, đậm hơn cả gờ viền mép  mặt tiền. Đặc biệt lưng tiền ở vị trí chữ “thuận” của mặt tiền có đúc nổi chữ “công”.

Thông thường ở loại tiền “thông bảo” hai chữ đầu là niên hiệu của nhà vua cho đúc tiền, ví như “Bảo Đại” là niên hiệu của Nguyễn Vĩnh Thụy, ông vua cuối cùng của Việt Nam, hai chữ sau “Thông bảo” có nghĩa là tiền lưu thông. Vậy hai chữ “Đại Thuận” của đồng tiền này là niên hiệu của ông vua đúc tiền ? Tra sách niên biểu chép về các triều vua chính thống của cả Việt Nam lẫn Trung Quốc đều không thấy có.

Khó khăn bước đầu trong khảo cứu đã dẫn tới những đoán định tùy tiện. Có ý kiến cho rằng chữ “đại” là chữ “thiên”, nét ngang trên của chữ “Thiên” là gờ viền của đồng tiền. Đây là suy luận chủ quan, mong chứng minh đó là đồng tiền “Thiên Thuận thông bảo”, đúc vào đời vua Lý Thần Tông. Lại có ý kiến vì không xác định được niên đại mà cho rằng đây là đồng tiền được đúc với mục đích làm vật yểm cho tượng mà thôi.

Khảo cứu kỹ hơn nữa lịch sử, kể cả những triều vua vốn bị gọi là ngụy triều thì có thể xác định được vấn đề. Nhưng việc làm này vô cùng mất thời gian. Thế rồi công phu nghiên cứu đã có kết quả, đồng tiền “Đại thuận Thông bảo” có chủ, từ đó xác định được niên đại.

Ông vua cuối cùng của triều Minh (Trung Quốc) là Minh Tư Tông lập niên hiệu là Sùng Trinh từ năm 1628 đến 1644. Có người lãnh đạo khởi nghĩa  là Trương Hiến Trung nhằm năm Sùng Trinh thứ 17 (1644) tiến quân vào Tứ Xuyên , lập Đại Tây quốc, xưng là Đại Tây vương, lấy Thành Đô làm Tây kinh, lập niên hiệu Đại Thuận và đúc tiền “Đại Thuận Thông bảo”. Tiền Đại Thuận ngoài loại thấy trong lòng pho tượng chùa Láng, lưng tiền đúc chữ “công”, còn có loại tiền khác lưng đúc chữ “hộ”. Như vậy ít nhất Trương Hiến Trung đã cho đúc 2 loại tiền.

Năm1646, Trương Hiến Trung trúng tên lạc bị bắt và bị giết. Cuộc khởi nghĩa tan rã. Tiền “Đại Thuận Thông Bảo” không được đúc nữa. Như vậy, niên đại của đồng tiền có thể khẳng định được đúc vào  khoảng năm 1644 đến 1646. Từ niên đại đồng tiền, chúng ta lại có thể khẳng định pho tượng Thánh sư Từ Đạo Hạnh đã từng được tu tạo lần trước, không thể sớm hơn năm 1644.

HNM