(HNMĐT) - Sau khi HNMCT đăng loạt bài về những vụ tiêu cực ở Viện Khoa học-Công nghệ (KH-CN) Việt Nam (các số 41, 49, 50 và 52 năm 2006), rất nhiều bạn đọc đă gọi điện, gửi thư về ṭa soạn không chỉ để chia sẻ mà c̣n cung cấp thêm nhiều thông tin liên quan đến những vụ tiêu cực ở cơ quan khoa học lớn nhất nước này. Một trong số bạn đọc có nhiều chia sẻ và nhiều tâm tư nhất là bà Huỳnh Xuân Thảo (HXT), Phó trưởng ban tổ chức cán bộ Viện. Được biết, nhiều nội dung phản ánh của bà đang được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. V́ lẽ đó, phóng viên (PV) HNMCT đă có cuộc trao đổi với bà Thảo về những vấn đề dư luận quan tâm.

PV: Thưa bà! Được biết bà sinh ra và lớn lên trong một gia đ́nh có truyền thống cách mạng, đă từng chịu không ít những hy sinh mất mát về người thân trong thời gian chiến tranh. Tâm nguyện lớn nhất của bà là ǵ?

HXT: Vâng! Tôi là con gái của cố kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, nguyên là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Phó Thủ tướng Chính phủ. Truyền thống của gia đ́nh cùng với sự giáo dục của Đảng và Nhà nước đă giúp tôi yêu lẽ phải, sự công bằng. Khi chọn con đường làm khoa học tôi nghĩ đức tính trung thực và ḷng tự trọng phải được đặt lên hàng đầu. Là Đảng viên, tôi luôn ư thức về trách nhiệm bảo vệ Đảng, bảo vệ cái thiện, góp phần xây dựng chế độ XHCN tươi đẹp. Để thực hiện điều này, không có ǵ khác là tự ḿnh phải sống gương mẫu, dám đấu tranh, ủng hộ và bảo vệ những cán bộ, đảng viên đang đấu tranh chống tham nhũng dưới mọi h́nh thức...

PV: Qua thư gửi chúng tôi, bà thể hiện rất rơ sự tâm đắc của ḿnh đối với hoạt động chống tham nhũng trong khoa học và công nghệ. Bà có ư kiến ǵ về loạt bài đăng trên HNMCT về những vụ “bê bối” trong hoạt động và quản lư KH-CN nói chung và ở Viện KH-CN VN nói riêng?

HXT: Thực ra, cho đến thời điểm này, chỉ riêng về những “bê bối” ở Viện KH-CN VN, chỉ mấy năm gần đây, đă có đến hàng trăm bài đăng và phát trên nhiều cơ quan ngôn luận khác nhau. Loạt bài đăng trên HNMCT cuối năm 2006 và đầu năm 2007 đă được đa số cán bộ, đảng viên ở Viện chúng tôi rất đồng t́nh. Nội dung của các bài báo ấy đă nêu được thực trạng đáng báo động trong quản lư cũng như trong hoạt động khoa học. Các bài báo đó hoàn toàn đúng sự thật và thể hiện rơ tinh thần xây dựng. Rất tiếc ở Viện KH-CN VN, không ít hiện tượng tiêu cực, gian lận trong khoa học lại rơi vào một số vị đứng đầu các đơn vị thành viên. Thậm chí trong hàng ngũ lănh đạo cao nhất của Viện có người từ nhiều năm nay đă bị tố cáo về sự suy đồi đạo đức, gian dối về bằng cấp… nhưng ông Chủ tịch Viện lại luôn tỏ thái độ vô cảm, bao che...

PV: Sau những phản ánh của công luận, bà thấy t́nh h́nh trong viện KH&CN VN có chuyển biến ǵ không? Nếu có th́ những chuyển biến theo hướng tốt hay xấu?

HXT: Thú thật, không chỉ có tôi mà nhiều cán bộ, đảng viên khác, đặc biệt là các cán bộ khoa học “lăo thành”, những người có nhiều đóng góp xây dựng Viện đều thất vọng, v́ nó hầu như không có chuyển biến nào theo hướng tích cực, đôi khi lănh đạo Viện c̣n tỏ thái độ bất chấp, sẵn sàng đề bạt cả những cán bộ “có vấn đề” vào những chức vụ cao hơn như trường hợp ông Nguyễn Văn Cư - Viện Địa lư, ông Trần Văn Lăng - Phân viện Công nghệ thông tin phía Nam…

Thực trạng của Viện KH-CN VN hiện nay đúng như TS Trần Xuân Hoài nhận xét:“Viện chúng ta giống như một cái máy tính thế hệ cũ đầu những năm 80, hiện vẫn chạy tốt….nhưng chẳng để làm ǵ cả, v́ tin học đă phát triển quá nhanh, nó không chạy được các ứng dụng hiện nay được nữa!

Cái máy tính tượng trưng cho viện ta bây giờ nên xử lư thế nào đây? Tự nâng cấp lên, tự thay đổi đi để chạy những ứng dụng mới, hay là để người dùng- tức là xă hội- chán quá, dù là c̣n chạy tốt, nhưng đành xếp vào kho để bảo quản, c̣n dùng th́ mua cái mới!”

Tuy nhiên, tôi nghĩ, khó chuyển biến là đúng thôi, v́ trong số các cán bộ lănh đạo cao nhất của Viện, có những người đang bị xă hội lên án về những hành vi thiếu đạo đức th́ làm sao họ có thể trở thành hạt nhân hay trung tâm của sự đoàn kết? Cán bộ đảng viên nh́n vào những việc làm của họ chỉ càng thấy thêm mất ḷng tin.

PV: Như đầu đề của một bài báo chúng tôi đă đặt câu hỏi: “Hảng loạt vụ bê bối ở Viện KH-CN VN-thiếu cơ chế xử lư hay vô trách nhiệm?” ( HNMCT ngày 30-12-2006). Là một cán bộ lănh đạo trên cương vị Phó ban tổ chức cán bộ, bà có ư kiến ǵ?

Trả lời: Theo tôi, nguyên nhân chính là do thái độ vô cảm, thiếu trách nhiệm của lănh đạo Viện. C̣n cơ chế xử lư th́ vẫn có đấy thôi! Tại sao cùng một cơ chế, ở những cơ quan khác như ở Bộ GD-ĐT chẳng hạn, khi cán bộ bất cứ vị trí công tác nào, có khuyết điểm đều phải xử lư nghiêm túc. Ví như những trường hợp tổ chức thi không nghiêm túc ở Hà Tây, Nghệ An, hay việc làm sai quy chế thi tuyển công chức ở Văn pḥng Bộ…đều xử lư kịp thời và kiên quyết. Trong khi đó ở Viện KH-CN VN có rất nhiều tiêu cực, với nhiều chứng cứ rành rành; ngay khi đă có kết luận của Thanh tra đơn vị, thậm chí cả Thanh tra Chính phủ về các sai sót, gian lận trong hoạt động khoa học, trong chi tiêu tài chính… mà vẫn không xử lư, hoặc xử lư không đúng người, đúng tội. Hơn thế nữa c̣n trù dập những người dám đấu tranh như trường hợp ông Bùi Tá Long –Viện Cơ học ứng dụng.

Xin nói thêm rằng, bản thân tôi cũng như nhiều cán bộ, đảng viên khác đă không ít lần viết thư hoặc trực tiếp góp ư với người lănh đạo cao nhất của Viện, nhưng không hề có chuyển biến. V́ thế chúng tôi buộc phải gửi đơn thư lên các cấp cao hơn.

PV: Sau những lá đơn ấy, bà có nhận được phản hồi nào không?

HXT: Đáng mừng là những phản ánh của chúng tôi đă thấu đến các cơ quan chức năng. Từ tháng 12-2006 đến nay đă có 2 tổ công tác của Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKT TW) Đảng trực tiếp gặp tôi để xác minh những vấn đề trong đơn thư tố cáo về lối sống suy đồi, vô đạo đức và có dấu hiệu lừa đảo của ông Phạm Văn Quư- thành viên Ban cán sự Đảng, Phó Chủ tịch Viện. Bên cạnh đó tôi cũng tố cáo ông Đặng Vũ Minh, Chủ tịch Viện về sự thiếu trách nhiệm, vi phạm nguyên tắc Đảng trong công tác tổ chức cán bộ, bao che cho các hành vi gian lận của cấp dưới.

PV: Kết quả các lần làm việc thế nào? (nếu không phải giữ bí mật).

HXT: Bản thân tôi không thấy có ǵ bí mật với nhà báo, miễn sao nhà báo phải viết đúng sự thật và theo hướng xây dựng, giúp đỡ người có sai phạm nh́n thấy rơ hơn khuyết điểm của họ. Tôi nghĩ Đảng không có quy định phải bí mật về chuyện này. Trong Pháp lệnh cán bộ, công chức và Pháp lệnh thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở ghi rất rơ: phải công bố kết quả giải quyết đơn thư tố cáo, khiếu nại và các h́nh thức xử lư kỷ luật (nếu có) trong toàn đơn vị. Điều đáng tiếc là ở Viện KH-CN VN đă không thực hiện tốt điều này. Theo tôi, đối với các cán bộ lănh đạo càng phải làm nghiêm túc hơn. Bởi v́, việc làm tiêu cực của những người ở cương vị lănh đạo sẽ gây hậu quả rất nặng nề, cho nên những khuyết điểm của họ càng cần phải thông báo rộng răi, để mọi người giám sát việc khắc phục, sửa chữa sai lầm.

Qua 2 lần làm việc với tôi (ngày 12-12-2006 và 23-3-2007) tổ công tác của UBKT TW đă xem xét đến những vấn đề ông Phạm Văn Quư bị tố cáo về quan hệ bất chính và những nghi vấn xung quanh bằng cấp đại học của ông này. Tuy nhiên, đôi khi giữa các thành viên tổ công tác và tôi chưa thống nhất quan điểm trong việc xem xét những vấn đề cụ thể. Nhưng tôi tin những điều ḿnh tố cáo là đúng sự thật, chỉ có điều cách nh́n nhận của tổ kiểm tra thế nào về các vấn đề đó. Phần ḿnh tôi sẵn sàng chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Viện KH-CN VN về những điều ḿnh đă nói ra.

PV: Xin cám ơn bà. Hy vọng, với sự “vào cuộc” của tổ công tác của UBKT TW, những “bê bối” ở cơ quan khoa học lớn nhất nước này sẽ được sáng tỏ và những tiêu cực, gian lận, tham nhũng trong KHCN… sẽ được xử lư đúng người, đúng tội.

Cẩm B́nh (thực hiện)